Fentanyl is een opiaat dat tientallen malen sterker is dan morfine

Dat de pijnstiller fentanyl levensgevaarlijk kan zijn, was al bekend. Het middel werd popartiest Prince in 2016 fataal. Promovenda Evelien Kuip onderzocht wat de belangrijkste risicofactoren zijn.

Partydrug
Fentanyl is een opiaat dat tientallen malen sterker is dan morfine. “Het wordt in de Verenigde Staten en Canada ook veel gebruikt als partydrug maar in Nederland lijkt dat vooralsnog minder te gebeuren. Het gebruik voor medische doeleinden is wel toegenomen de laatste jaren”, weet Evelien Kuip, internist-oncoloog.  Ze promoveert op 6 februari op haar onderzoek naar de werking van fentanyl.

Ernstige pijn
Kuip en collega’s zagen in de praktijk geregeld kankerpatiënten die fentanyl gebruikten en plotseling last kregen van ernstige pijn of verschijnselen van overdosering. “Terwijl de dosis die zij innamen onveranderd was, bleek de concentratie van het middel in het bloed ineens aanzienlijk hoger of lager”, licht Kuip toe. “Het middel wordt vaak gebruikt door patiënten voor wie een ziekenhuisopname een ernstige verstoring van hun laatste levensfase betekent. Wij wilden dus graag achterhalen wat deze onverwachte veranderingen veroorzaakt.”

Risicofactoren
Kuip onderzocht diverse manieren van toediening van de pijnstiller, zoals een fentanyl-pleister of een pilletje in de wang of onder de tong. Ook onderzocht ze meerdere combinaties met medicijnen. Uit het onderzoek kwamen drie risicofactoren naar voren voor plotselinge onder- of overdosering:

Verhitting van de fentanyl-pleister: door bijvoorbeeld koorts, douchen, of in de zon liggen wordt de huid warm, zetten de bloedvaten uit en wordt de fentanyl sneller opgenomen. Dit kan leiden tot een overdosis.
-Leverfalen: als de lever de fentanyl niet kan afbreken, blijft het medicijn aanwezig in het bloed wat een overdosis kan  veroorzaken.
-Combinatie met andere medicatie; van onder andere HIV-remmers en antischimmel-medicatie is aangetoond dat zij de werking van fentanyl tegengaan.

Combinatie
Erasmus MC’s hoogleraren Ron Mathijssen en Karin van der Rijt begeleidden Kuip in haar onderzoek. Mathijssen: “We weten nu meer van wat er mis kan gaan, maar het onderzoek heeft ook aangetoond dat onder andere aprepitant – een veelgebruikt middel tegen misselijkheid door chemo – wel veilig gebruikt kan worden in combinatie met fentanyl. Het blijft een zeer geschikte pijnstiller voor kankerpatiënten, maar voorschrijvers moeten goed kijken naar factoren die van invloed kunnen zijn bij gebruik van dit middel.”

 

Aanvullende info ...

Raadpleeg de bron en/of aanbieder voor meer informatie over dit bericht. Nieuws kan veranderen, fouten of onjuistheden omvatten. Lees ook onze disclaimer en rapporteer a.u.b. berichten, reacties en/of beeld die ingaan tegen onze voorwaarden.

Klik op de onderstaande tags voor relevante berichten, indien aanwezig ...

Fotograaf of fotobureau: : INGImages
Bron bij dit artikel: : Erasmus MC
Wat is de URL bij deze bron?: https://www6.erasmusmc.nl/corp_home/corp_news-center/2019/januari.2019/6957992/
Originele titel: Zware pijnstiller onder de loep
Doelgroep: Zorgprofessionals, Studenten
Datum: 2020-01-20

Relevante artikelen ...

Erasmus MC test nieuwe CT techniek uit Erasmus MC is het eerste Nederlandse instituut dat aan de slag gaat met een PCCT Als eerste in Nederland test Erasmus MC zogenaamde Photon Counting C... Ziekenhuis Sun, 21 Nov 2021, 06:53:16
4 op de 5 COVID-19-patiënten op de IC is niet gevaccineerd Tussen 1 september en 3 oktober waren 4 op de 5 COVID-19-patiënten op de intensive care ongevaccineerd 4 op 5 COVID-19-patiënten op de intensive care... Ziekenhuis Fri, 15 Oct 2021, 18:17:10
Onderzoek naar medicijnspillage in sondevoeding Verpleegkundigen van het Ikazia Ziekenhuis sluiten zich vanaf komend jaar aan bij Erasmus MC Create4Care op zoek naar een oplossing voor hun gezamenli... Ziekenhuis Thu, 07 Oct 2021, 09:40:23
Samenwerking Rijnstate en Erasmus MC verlengd Neuroendocriene tumoren (NET) zijn een zeldzame vorm van kanker Rijnstate en Erasmus MC verlengen hun succesvolle samenwerking op het gebied van neur... Ziekenhuis Sat, 18 Sep 2021, 18:01:22
Na covid veilig en tijdig uit isolatie Onderzoekers van Erasmus MC ontwikkelen een beslishulp, een algoritme, om covid-patiënten niet onnodig lang in isolatie IC opgenomen te houden De t... Ziekenhuis Fri, 10 Sep 2021, 13:05:46
Kinderinterventiecardioloog gebruikt tools van mini-formaat Om een kinderinterventiecardioloog te vinden moet je goed zoeken Een bouwfout in een kinderhart herstellen zonder de borstkas open te maken? Dat is h... Ziekenhuis Mon, 16 Aug 2021, 10:37:24