Het gaat hier om een al toegelaten medicijn dat wordt gebruikt voor de behandeling van auto-immuunziekten

Onderzoekers van Amsterdam UMC hebben ontdekt waarom sommige patiënten ernstig ziek worden na een infectie met het coronavirus. Deze patiënten blijken veel afwijkende antistoffen te produceren, die een extreme en schadelijke ontstekingsreactie opwekken. De onderzoekers hebben een medicijn op het oog waarmee ze deze ontspoorde afweerreactie kunnen tegengaan, om zo ernstig zieke covid-patiënten op de IC te helpen. Het gaat hier om een al toegelaten medicijn dat wordt gebruikt voor de behandeling van auto-immuunziekten.

Jeroen den Dunnen en Menno de Winther van Amsterdam UMC zagen dat ernstig zieke covid-19 patiënten extreem veel en afwijkende antistoffen produceren tegen het coronavirus, die de ziekte enorm verergeren. De resultaten zijn vandaag (11 mei) gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift tijdschrift Science Translational Medicine.

Extreme ontstekingsreactie
Immunoloog Jeroen den Dunnen legt uit: “Tijdens een infectie maakt je afweersysteem antistoffen aan. Die beschermen je tegen virussen. Dat is ook zo bij de meeste mensen die geïnfecteerd worden met het coronavirus. Maar bij covid-patiënten die ernstig ziek worden, ontspoort de antistofproductie. Deze patiënten maken niet alleen heel veel antistoffen, maar ook antistoffen met een andere structuur. Daardoor ontstaat een extreme ontstekingsreactie in de longen.”

Menno de Winther, deskundige op het gebied van afweercellen: “De antistoffen die ons lichaam aanmaakt, hebben de vorm van een Griekse Y. De bovenkant bindt aan het virus, terwijl de staart aan de afweercellen in de longen bindt en deze cellen activeert. We weten inmiddels dat die staart anders is bij patiënten die ernstig ziek zijn. Om het simpel te zeggen, er zitten hele andere suikerverbindingen aan. Daardoor activeren deze antistoffen de afweercellen in de longen veel te sterk.”

Deze te sterke activatie heeft een cytokine-storm tot gevolg. Den Dunnen: “Daarbij slaat het afweersysteem op hol en maakt het te veel ontstekingseiwitten aan. De ontstekingsreactie die bedoeld was om het virus aan te vallen, tast nu ook de eigen weefsels aan. Bovendien raken de bloedvaten lek en lopen de longen vol met vocht. Ook gaan de bloedplaatjes klonteren waardoor je overal bloedpropjes krijgt. Opname op de IC is vaak onvermijdelijk en de prognose van deze patiënten is niet al te best.”

Behandelen
Om de ernstige gevolgen van een corona-infectie tegen te gaan zijn dus niet zozeer antivirale medicijnen nodig, maar medicijnen die de afweerreactie onderdrukken. Daarom krijgen ernstig zieke patiënten op dit moment al dergelijke medicijnen, zoals dexamethason en tocilizumab. Den Dunnen: “Deze medicijnen hebben inderdaad enig effect, maar het grote nadeel is dat deze middelen het hele immuunsysteem platleggen en dat wil je niet. Een goede afweerreactie is nog steeds belangrijk.”

Dankzij hun grote kennis van het afweersysteem konden de onderzoekers medicijnen selecteren die specifiek de ontstekingsreactie door de afwijkende antistoffen remmen, maar de rest van de afweer intact laten. “Het middel dat we hebben onderzocht, fostamatinib, verhindert dat de afweercellen in de longen reageren op de afwijkende antistoffen, maar nog wel op het virus. Deze specificiteit maakt dit medicijn een veelbelovende kandidaat voor het behandelen van ernstig zieke covid-patiënten.”

Het onderzoek naar de behandeling van patiënten met dit medicijn staat nog aan het begin. Omdat het middel al is geregistreerd voor een andere ziekte, hoeft het niet allerlei stappen te doorlopen voordat het in mensen kan worden getest. De Winther: “Er zijn nu resultaten van een eerste onderzoek waarbij het middel bij 59 patiënten is getest. In de groep van dertig die het middel kregen, overleden minder mensen, waren de bijwerkingen minder en herstelden mensen sneller dan de 29 patiënten die een placebo kregen. Inmiddels is er op basis van deze studie een groot vervolgonderzoek begonnen in meer dan veertig ziekenhuizen, waaruit moet blijken of dit medicijn bruikbaar voor het behandelen van zwaar zieke covid-patiënten”.

Meer medicijnen testen
Bij dit ene medicijn willen De Winther en Den Dunnen, die samenwerken in het Amsterdam Institute for Infection and Immunity, het niet laten. Vorig jaar kregen ze subsidie van ZonMw om dit mechanisme verder te onderzoeken en om meer kandidaat-medicijnen te testen. “Het doel is om medicijnen te vinden die net zo goed werken als fostamatinib, of liefst nog beter. We hebben meerdere al toegelaten medicijnen waarvan we vermoeden dat ze kunnen werken bij een covid-infectie.”

 

Aanvullende info ...

Raadpleeg de bron en/of aanbieder voor meer informatie over dit bericht. Nieuws kan veranderen, fouten of onjuistheden omvatten. Lees ook onze disclaimer en rapporteer a.u.b. berichten, reacties en/of beeld die ingaan tegen onze voorwaarden.

Klik op de onderstaande tags voor relevante berichten, indien aanwezig ...

Naam auteur en/of bewerkt door: Amsterdam UMC
Fotograaf of fotobureau: : INGImages
Bron bij dit artikel: : Amsterdam UMC
Wat is de URL bij deze bron?: https://www.amc.nl/web/nieuws-en-verhalen/actueel/actueel/betere-behandeling-ernstig-zieke-covid-patienten-in-zicht.htm
Originele titel: Betere behandeling ernstig zieke covid-patiënten in zicht
Doelgroep: Zorgprofessionals
Datum: 2021-05-11

Relevante artikelen ...

LUMC-studie huidvaccinatie met coronavaccin veelbelovend Het voordeel van de huidprik is dat er een kleinere hoeveelheid vaccin nodig is Uit het eerste stadium van het onderzoek in het Leids Universitair ... Ziekenhuis Wed, 16 Jun 2021, 10:41:00
Voor patiënten met vergevorderd melanoom én auto-immuunziekte lijkt immuuntherapie veilig Steeds meer patiënten met kanker kunnen worden behandeld met zogenoemde checkpoint-remmers Het was al enige tijd een brandende vraag binnen de oncolo... Ziekenhuis Tue, 16 Feb 2021, 13:11:21
In laatste levensfase nog te vaak chemo bij maag- en slokdarmkankerpatiënten Deze behandelingen in dit stadium dragen niet meer bij aan de kwaliteit van leven van de patiënt Voor het eerst is in Nederland uitgezocht hoeveel me... Ziekenhuis Wed, 13 Jan 2021, 21:09:43
Ondanks positieve PCR-test sneller uit isolatie Patiënten kunnen eerder uit isolatie  Ondanks een positieve PCR-test kunnen ernstige zieke coronapatiënten soms veilig uit isolatie. Die conclus... Ziekenhuis Wed, 13 Jan 2021, 20:32:08
IC's gaan samenwerken en data delen De samenwerking heet icudata.nl en is uniek in de wereld Nederlandse intensive cares gaan op grote schaal samenwerken en gegevens delen om de behande... Ziekenhuis Sun, 06 Dec 2020, 07:40:50
Stagnatie daling besmettingen is reden tot zorg De hoge druk op de ziekenhuizen houdt langer aan De periode waarin wekelijks meer dan 1000 nieuwe covid-19 patiënten in het ziekenhuis worden opgenom... Ziekenhuis Mon, 30 Nov 2020, 08:12:37