Stimulatie van de achterhoofdzenuw werkzaam bij onbehandelbare clusterhoofdpijn, ook wel ‘zelfmoordhoofdpijn’ genoemd

Stimulatie van de achterhoofdzenuw voorkomt extreem pijnlijke aanvallen van chronische clusterhoofdpijn bij patiënten bij wie eerdere medicamenteuze behandelingen niet aansloegen. De ICON-studiegroep, onder leiding van professor Michel Ferrari, neuroloog aan het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC), publiceerde haar bevindingen in The Lancet Neurology.

Chronische clusterhoofdpijn, ook wel bekend als ‘zelfmoordhoofdpijn’, is een ernstig invaliderende chronische hersenaandoening die ondraaglijke hoofdpijnen veroorzaakt, meestal meerdere malen per dag. De aanvallen duren elk gemiddeld 1 - 2 uur en treden vaak ook 's nachts op, waardoor de slaap ernstig wordt verstoord. Behandelingen hebben vaak onvoldoende effect, waardoor patiënten wanhopig worden.
 
Stimulatie van de achterhoofdzenuw
In een groot onderzoek in verschillende landen werd de werkzaamheid en veiligheid van achterhoofdzenuwstimulatie onderzocht bij patiënten bij wie aanvallen van chronische clusterhoofdpijn niet voorkomen konden worden, ondanks verschillende behandelpogingen met medicatie. Ferrari legt uit: "De achterhoofdzenuw is een makkelijk bereikbare, oppervlakkig gelegen huidzenuw aan de achterkant van het hoofd, die verbonden is met de hersenstam. Dit verklaart waarom stimulatie ervan aanvallen van clusterhoofdpijn kan voorkomen."
 
Sterke vermindering van de klachten

Een kleine neurostimulator werd onderhuids, aan de achterkant van het hoofd vlak bij de achterhoofdzenuw, geïmplanteerd en verbonden met een batterij die onderhuids in de bil of buik geplaats werd. De implantatie en stimuleringsprotocollen werden gesuperviseerd door professor Frank Huygen van de afdeling Anaesthesiologie van het Erasmus MC. "Standaardisatie van de procedure in alle deelnemende centra was de sleutel tot het succes van deze studie", zegt Huygen. Nadat het apparaat was geïmplanteerd, kregen 130 patiënten willekeurig gedurende zes maanden hoge of lage elektrische stimulatie van de achterhoofdzenuw. Binnen een paar weken namen de frequentie en ernst van de aanvallen drastisch af. "Sommige patiënten werden zelfs aanvalsvrij", zegt Ferrari. Met een individueel geoptimaliseerd stimulatie protocol hield de verbetering jaren aan.

De behandeling werd goed verdragen. Meer dan 90% van de patiënten was zeer tevreden en zou de behandeling aan andere patiënten aanbevelen. Gedeelde-eerste auteur Poldi Wilbrink concludeert: "Ik ben 10 jaar geleden als promovendus begonnen met deze studie. Inmiddels ben ik neuroloog en vind ik het fantastisch om zoveel, voorheen wanhopige maar nu sterk verbeterde, patiënten te zien". Ferrari: "Zo'n opmerkelijke verbetering is des te indrukwekkender als je beseft dat dit zeer ernstig aangedane chronisch zieke patiënten waren, die maar niet verbeterden met bestaande behandelingen.”
 
Vergoed door Nederlandse zorgverzekering
Financiële steun voor de ICON-studie werd verkregen uit Ferrari’s NWO Spinozapremie, een subsidie van Medtronic, en een ontwikkelingssubsidie van € 6 miljoen van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport binnen een voorwaardelijk vergoedingsprogramma. Na afronding van het onderzoek heeft het Ministerie besloten dat achterhoofdzenuwstimulatie voor chronische clusterhoofdpijn door de zorgverzekering zal worden vergoed. "Dit is geweldig nieuws voor al die patiënten die al zo lang last hebben van onbehandelbare ondragelijke clusterhoofdpijnen", aldus de patiëntenorganisatie Hoofdpijnnet.
 
Geselecteerde medische centra
De diagnose en behandeling van patiënten met chronische clusterhoofdpijn en de uitvoering en controle van achterhoofdzenuwstimulatie vereisen specifieke deskundigheid. Om deze reden is besloten dat slechts enkele, nauw samenwerkende, centra de therapie in Nederland mogen geven: LUMC (dr. Rolf Fronczek), Erasmus MC (prof. dr. Frank Huygen), Canisius Wilhelmina Ziekenhuis (dr. Wim Mulders/dr. Kurt Erkan), Zuyderland Ziekenhuis (dr. Poldi Wilbrink) en Maastricht UMC (dr. Onno Teernstra).

Neuroloog dr. Fronczek, die nu verantwoordelijk is voor de behandeling van patiënten met clusterhoofdpijn in het LUMC, benadrukt: "Patiënten die voorheen niet behandeld konden worden, kunnen nu profiteren van een nieuwe veelbelovende behandeling. Zorgvuldige evaluatie en monitoring blijven echter noodzakelijk om hun behandeling verder te kunnen optimaliseren." 

 

Aanvullende info ...

Raadpleeg de bron en/of aanbieder voor meer informatie over dit bericht. Nieuws kan veranderen, fouten of onjuistheden omvatten. Lees ook onze disclaimer en rapporteer a.u.b. berichten, reacties en/of beeld die ingaan tegen onze voorwaarden.

Klik op de onderstaande tags voor relevante berichten, indien aanwezig ...

Naam auteur en/of bewerkt door: LUMC
Fotograaf of fotobureau: : INGImages
Bron bij dit artikel: : LUMC
Wat is de URL bij deze bron?: https://www.lumc.nl/
Originele titel: Stimulatie van de achterhoofdzenuw werkzaam bij onbehandelbare clusterhoofdpijn, ook wel ‘zelfmoordhoofdpijn’ genoemd
Doelgroep: Zorgprofessionals, Beleidsmakers, Mantelzorgers, Studenten
Datum: 2021-06-17

Relevante artikelen ...

Stamcelgentherapie voor het eerst in Nederland succesvol toegepast De behandelde patiënt is een baby van nog maar een paar maanden oud met de afweerziekte Severe Combined Immunodeficiency (SCID) Onderzoekers van het ... Ziekenhuis Wed, 22 Jun 2022, 09:21:51
Kans op nieuwe behandeling voor amandelaandoeningen Onderzoek naar laser-tonsillotomie onder plaatselijke verdoving Al tientallen jaren worden keelamandelen operatief verwijderd om, veelal terugkerende... Ziekenhuis Mon, 04 Apr 2022, 20:07:59
LUMC stelt als eerste schistosomiasis antigeentest beschikbaar voor patiënten Schistosomiasis, wel Bilharzia genoemd, is een tropische ziekte die ontstaat door een parasitaire worminfectie Het Leids Universitair Medisch Centrum... Ziekenhuis Mon, 31 Jan 2022, 13:35:53
Met 3D-model beter voorbereid op kinderhartoperatie Voordat een kind onder narcose gaat voor een hartoperatie, is al veel werk verricht Een kinderhartoperatie vergt veel voorbereiding. Technisch gene... Ziekenhuis Wed, 19 Jan 2022, 13:45:08
Door nieuwe test betere inschatting borstkankerrisico voor dragers CHEK2-varianten Dit kan de diagnose voor dragers van CHEK2-varianten verbeteren Bij veel vrouwen met een verdenking op borstkanker worden genetische veranderingen ge... Ziekenhuis Thu, 23 Dec 2021, 15:42:22
Duizenden mensen lucht door nieuw longrevalidatieprogramma Jaarlijks krijgen meer dan 12.000 mensen in Nederland een longembolie Het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) en de Trombosestichting starten m... Ziekenhuis Thu, 18 Mar 2021, 18:52:49

Volg het nieuws ook via...

 

facebook Facebook

twitter Twitter

rss RSS

mail E-mail nieuwsbrief

 ZorgKrant.nl binnen Twitter.com