Medisch specialisten voelen meer stress omdat de risico's van een aanklacht zwaar op hen drukken

Een deel van de medisch specialisten ervaart het risico op een potentiële aanklacht als stressor in het werk. De noodzaak om professionele verantwoording af te leggen wordt erkend, maar genereert ook druk. Het huidige verantwoordingssysteem werkt daardoor gedeeltelijk averechts, concludeert promovendus Erik Renkema. ‘Het risico op een potentiële aanklacht leidt ertoe dat een deel van de specialisten extra diagnostiek aanvraagt, meer terughoudend is in het rapporteren van incidenten en in het bespreken van incidenten met patiënten en soms een bepaalde behandeling of bepaalde patiënt gaat mijden. Dat gedrag strookt niet met het doel van het verantwoordingssysteem, dat juist bedoeld is om verantwoorde zorg te stimuleren’, stelt Renkema.

In zijn proefschrift laat Renkema zien hoe professionals laveren tussen de groeiende vraag naar publieke en professionele verantwoording, en hun eigen doelstellingen zoals het behoud van reputatie en welzijn. Renkema bepleit een brede discussie over de huidige verantwoordingscultuur om de negatieve impact daarvan op zowel professionals als patiënten te verminderen. Hij promoveert op 30 november aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Publieke en professionele accountability
Van veel medisch professionals wordt verwacht dat zij publiek en professioneel verantwoording afleggen, de zogenoemde accountability. Die context dient het bewaken en continu verbeteren van de kwaliteit van zorg. Wanneer professionals niet handelen volgens de afgesproken professionele codes kan in het uiterste geval de bevoegdheid om het beroep uit te oefenen worden ingetrokken. Daarnaast kunnen patiënten professionals ter verantwoording roepen door hen aan te klagen.

Bezorgdere specialisten doen meer aan defensieve zorgverlening
Renkema interviewde 31 medisch specialisten om inzicht te geven in hun gedachten en gevoelens over deze verantwoordingscultuur en de wijze waarop hun attitude van invloed is op het professionele gedrag. Binnen de onderzochte specialisten constateerde hij twee groepen van ongeveer gelijke omvang: een cluster professionals dat relatief meer bezorgd is en negatieve gedachten heeft over de mogelijkheid aangeklaagd te worden en een cluster waarbij deze kenmerken minder aanwezig zijn.

‘De houding van medisch specialisten ten aanzien van een potentiële aanklacht is van invloed op hun gedrag’, zegt Renkema. ‘De groep specialisten die meer bezorgd is om aangeklaagd te worden is terughoudender in het bespreken van incidenten met patiënten, en doet meer aan defensieve zorgverlening door bijvoorbeeld de verantwoordelijkheid voor de patiënt gedeeltelijk neer te leggen bij collega’s of door extra diagnostiek aan te vragen.’

Consequenties voor zorgprofessionals, patiënten, ziekenhuisbestuurders en politiek
Volgens Renkema hebben zijn bevindingen consequenties voor vier betrokken groepen. ‘In de eerste plaats zijn dat de medische specialisten zelf. Mijn onderzoek nodigt uit tot zelfreflectie onder zorgprofessionals: hoe ga ik om met de huidige verantwoordingscultuur? Wat doet die cultuur met mij?’ Daarnaast is het van belang dat patiënten stilstaan bij de manier waarop zij om zorg vragen, stelt Renkema. ‘De druk die medisch specialisten ervaren vanuit patiënten is direct gerelateerd aan defensieve zorgverlening.’

Ook Raden van Bestuur van ziekenhuizen, eindverantwoordelijk voor de kwaliteit van zorg, kunnen lessen trekken uit zijn onderzoek, stelt Renkema. ‘Zij dienen hun professionals adequaat te ondersteunen bij het afhandelen van medische incidenten en bij het bespreken van klachten en incidenten met patiënten. Een incident heeft veel impact op de patiënt, maar ook op de specialist. In mijn ogen moet de focus meer komen te liggen op het verbeteren van de zorg en minder op de vraag wie het fout heeft gedaan.’ Die aanbeveling moet ook de politiek ter harte nemen, meent Renkema. ‘Het medisch tuchtrecht zorgt voor angst bij medisch specialisten om persoonlijk te worden veroordeeld. Die extra druk heeft onbedoelde negatieve gevolgen.’

 

Aanvullende info ...

Raadpleeg de bron en/of aanbieder voor meer informatie over dit bericht. Nieuws kan veranderen, fouten of onjuistheden omvatten. Lees ook onze disclaimer en rapporteer a.u.b. berichten, reacties en/of beeld die ingaan tegen onze voorwaarden.

Klik op de onderstaande tags voor relevante berichten, indien aanwezig ...

Fotograaf of fotobureau: : INGImages
Bron bij dit artikel: : RUG
Wat is de URL bij deze bron?: http://www.rug.nl/feb/news/2017/toenemende-verantwoordingsdruk-serieuze-stressor-voor-deel-medisch-specialisten
Originele titel: Toenemende verantwoordingsdruk serieuze stressor voor deel medisch specialisten
Doelgroep: Zorgprofessionals, Beleidsmakers
Datum: 2017-11-22

Relevante artikelen ...

Onbegrepen klachten van pijn op de borst kunnen worden vastgesteld Sinds kort kunnen VieCuri-cardiologen hartvaten disfunctie vaststellen en is een adequate behandeling mogelijk Als je last hebt van pijn op de borst,... Ziekenhuis Thu, 19 Aug 2021, 10:23:16
Doorbraak in behandeling van ernstig zieke coronapatiënten Bij ongeveer een kwart van alle coronapatiënten is er sprake van een zogenaamde cytokinestorm, een overdreven reactie van het eigen afweersysteem Een... Ziekenhuis Wed, 22 Jul 2020, 18:44:14
Urgentielijst update ziekenhuiszorg Met de urgentielijst wil de Nederlandse Zorgautoriteit regionale samenwerkingsverbanden een houvast geven De urgentielijst die zorgprofessionals en i... Ziekenhuis Tue, 02 Jun 2020, 13:38:21
Nazorgpoli COVID-19 gestart in het UMC Utrecht Het UMC Utrecht begeleidt IC-patiënten daarom direct vanaf de opname op de IC tot nog lange tijd na ontslag Patiënten die op de IC zijn behandeld heb... Ziekenhuis Tue, 02 Jun 2020, 12:36:09
Toename aantal verwijzingen naar ziekenhuizen Dat blijkt uit nieuwe data van de Nederlandse Zorgautoriteit Het aantal verwijzingen door de huisarts naar een medisch specialist neemt weer toe. Het... Ziekenhuis Wed, 29 Apr 2020, 17:25:02
Muziektherapie voor te vroeg geboren baby’s in het UMCG Muziektherapie is een nieuwe ontwikkeling die gunstige effecten laat zien De afdeling Neonatologie van het UMCG begint met muziektherapie op de Inten... Ziekenhuis Mon, 26 Nov 2018, 19:35:30

Volg het nieuws ook via...

 

facebook Facebook

twitter Twitter

rss RSS

mail E-mail nieuwsbrief

 ZorgKrant.nl binnen Twitter.com