Zoals vaak bij auto-immuunziektes is de overdreven reactie van het immuunsysteem ‘teveel van het goede’

Dankzij het onderzoek dat afgelopen maandag leidde tot de Nobelprijs voor de Geneeskunde kon Laurent Paardekooper promoveren op het ontstaan van de auto-immuunziekte sclerodermie. Bij de ziekte speelt zuurstoftekort ook een rol, waardoor het immuunsysteem te sterk reageert.

Het onderzoek dat maandag 7 oktober 2019 met een Nobelprijs bekroond werd, beschreef hoe cellen in het lichaam omgaan met bepaalde zuurstofgehaltes, en welke mechanismen in de cel daarbij betrokken zijn. De kennis die dat opleverde maakte het voor Laurent Paardekooper mogelijk om dieper te duiken, en te onderzoeken welke rol het zuurstofgehalte speelt bij auto-immuunziektes – aandoeningen waarbij het immuunsysteem lichaamseigen weefsels aanvalt en er vaak chronische ontstekingen ontstaan. Paardekooper: “Dankzij hun onderzoek kunnen we ontrafelen welke effecten zuurstoftekort allemaal heeft op een cel; een ontzettend brede basis voor vervolgonderzoek. Zonder die kennis had ik mijn onderzoek nooit kunnen doen.”

Een vicieuze cirkel
In zijn promotieonderzoek zocht Paardekooper uit hoe de auto-immuunziekte sclerodermie ontstaat. Bij deze aandoening verhardt het bindweefsel in de huid. Dit leidt tot problemen in de kleine bloedvaten, die daardoor minder bloed en dus zuurstof in de weefsels krijgen. Paardekooper ontdekte dat het lage zuurstofgehalte tot een over-activatie van het immuunsysteem leidt, en daarmee de basis is van sclerodermie, maar ook het verwante reuma. Specifieker: het zijn de dendritische cellen die door het lage zuurstofgehalte overactief worden, en daardoor veel van de stof TNF-α uitscheiden, wat vervolgens de afweerreactie verder opdrijft. Door die overreactie van het immuunsysteem beschadigt het weefsel en neemt het zuurstofgehalte nog verder af, waardoor een neergaande spiraal ontstaat: de auto-immuunziekte is een feit.

Teveel van het goede
Zoals vaak bij auto-immuunziektes is de overdreven reactie van het immuunsysteem ‘teveel van het goede.’ Normale ontstekingen, veroorzaakt door bijvoorbeeld een bacterie, worden ook gekarakteriseerd door een laag zuurstofgehalte. Dit draagt zelfs bij aan het doden van de bacterie en aan een snelle wondgenezing.

Volgens Paardekooper biedt zijn onderzoek meerdere aanknopingspunten voor vervolgonderzoek: “Als we de oorsprong van auto-immuunziekten zoals sclerodermie en reuma begrijpen, kunnen we deze in de toekomst wellicht genezen, in plaats van alleen de symptomen te behandelen. Daarnaast speelt zuurstoftekort ook een grote rol in kanker: tumorcellen lijken hiermee het immuunsysteem te misleiden richting de verkeerde respons en vormen door het zuurstoftekort ook sneller uitzaaiingen.”

 

Aanvullende info ...

Raadpleeg de bron en/of aanbieder voor meer informatie over dit bericht. Nieuws kan veranderen, fouten of onjuistheden omvatten. Lees ook onze disclaimer en rapporteer a.u.b. berichten, reacties en/of beeld die ingaan tegen onze voorwaarden.

Klik op de onderstaande tags voor relevante berichten, indien aanwezig ...

Fotograaf of fotobureau: : INGImages
Bron bij dit artikel: : Radboudumc
Wat is de URL bij deze bron?: https://www.radboudumc.nl/nieuws/2019/zuurstoftekort-in-autoimmuunziekte-sclerodermie
Originele titel: Rol van zuurstoftekort in auto-immuunziekte sclerodermie ontrafeld
Doelgroep: Zorgprofessionals
Datum: 2019-10-10

Relevante artikelen ...

Nieuwe biomarker kan vorm van epilepsie opsporen De ontdekking en typering van de nieuwe biomarkers kunnen leiden tot uitbreiding van de hielprik bij pasgeborenen Eindelijk is het mogelijk om pasgeb... Wetenschap & onderwijs Thu, 08 Jul 2021, 12:31:18
Menselijke fermentatie wordt in kaart gebracht door nieuwe methode Onze darmen bevatten biljoenen bacteriën Wetenschappers van het Maastricht UMC+ en de Universiteit Maastricht gaan voor het eerst in de adem van mens... Wetenschap & onderwijs Mon, 14 Jun 2021, 10:44:10
Een pompje in het hart kan levens redden Start-up CardiacBooster ontwikkelt een klein krachtig pompje dat via de lies in het hart van de patiënt het bloed beter kan rondpompen Minder orgaans... Wetenschap & onderwijs Mon, 14 Jun 2021, 10:23:15
Gliacellen zijn in de bloed-hersenbarrière de veroorzakers van hoge serotonine- en slaapproblemen Slecht slapen heeft ernstige gevolgen voor cognitieve vaardigheden en de kwaliteit van leven Slecht slapen veroorzaakt ernstige gezondheidsprobleme... Wetenschap & onderwijs Mon, 07 Jun 2021, 14:40:34
Boost voor afweersysteem na stamceltransplantatie Acute myeloïde leukemie (AML) is een vorm van kanker die ontstaat in het beenmerg, die jaarlijks zo’n 700 mensen treft in Nederland Onderzoekers van ... Wetenschap & onderwijs Mon, 31 May 2021, 12:01:35
Immuunsysteem van ontvanger belangrijk voor malariavaccin In Afrika overlijden jaarlijks bijna 400.000 mensen aan Malaria Gecontroleerde menselijke malaria-infecties bij Afrikanen die al malaria hebben gehad... Wetenschap & onderwijs Thu, 06 May 2021, 12:44:51