Nieuw mechanisme dat werkt als een soort regisseur bij het DNA-kopieerproces

Als een lichaamscel wil delen, moet het DNA letter voor letter worden gekopieerd. Een delicaat proces, want de juiste genetische code is de basis voor het goed functioneren van de nieuwe cel. Onderzoekers van het Erasmus MC Kanker Instituut ontdekten een nieuw mechanisme dat werkt als een soort regisseur bij het DNA-kopieerproces.

De vondst van een nieuwe toezichthouder op het proces van DNA-verdubbeling, ook wel replicatie genoemd, komt uit het laboratorium van dr. Nitika Taneja van de afdeling Moleculaire Genetica. Haar groep onderzoekt de moleculaire DNA-kopieermachine van gezonde cellen en kankercellen.

Vorken
Recent ontdekten ze een compleet nieuw onderdeel van de kopieermachine, schrijven Taneja en haar collega’s in het wetenschappelijke tijdschrift Science Advances . Een eiwit met de codenaam SMARCAD1 blijkt ervoor te zorgen het DNA-kopieerproces ordentelijk verloopt. In meer detail: SMARCAD1 regelt dat zogeheten replicatievorken ongehinderd hun werk kunnen doen. Replicatievorken zijn de twee losgewrikte strengen van de DNA-helix die worden gebruikt als template voor de nieuwe kopie. Het soepel lopen van de replicatievorken is belangrijk, want als ze blijven hangen kan schade in het DNA ontstaan. En die schade kan weer leiden tot kanker.

DNA-breuken
De onderzoekers kenden SMARCAD1 al van zijn rol bij het repareren van DNA-schade, zoals breuken. Maar nu blijkt het dus nog een compleet andere rol te vervullen. Taneja: ‘We ontdekten dat nadat promovendus Calvin Shun Yu Lo een versie van SMARCAD1 maakte die nog wel breuken kan repareren, maar niet meer kan helpen bij het replicatieproces. Dit blijken echt twee compleet gescheiden rollen van SMARCAD1 te zijn. Zijn rol in het replicatieproces lijkt zelfs belangrijker, omdat SMARCAD1 in die rol DNA-breuken door defecte replicatievorken voorkomt.’

De studie ontrafelt ook de cruciale rol van SMARCAD1 bij het DNA-replicatieproces van tumorcellen. Specifiek keken de onderzoekers naar tumorcellen met een mutatie in het BRCA1-gen. BRCA1 staat bekend als een borstkankergen, maar speelt ook een rol bij DNA-replicatie. In tegenstelling tot SMARCAD1 bemoeit het BRCA1-eiwit zich niet met lopende replicatievorken, maar met vastgelopen vorken. Taneja: ‘Deze processen zijn gescheiden, maar wel met elkaar gelinkt. Bij tumoren waarin BRCA niet meer werkt, blijkt de rol van SMARCAD1 bij replicatievorken essentieel bij het overleven van tumorcellen.’

Chemotherapie
Ook al zijn dit fundamentele bevindingen, ze kunnen klinisch relevant zijn, voegt Taneja toe. ‘BRCA-gemuteerde kankercellen kunnen resistent worden tegen reguliere chemotherapie. Onze studie laat zien dat SMARCAD1 een potentieel therapeutisch doelwit is voor de behandeling van tumoren die niet reageren op chemotherapie.’

Kijk hier voor verdere informatie

 

Aanvullende info ...

Raadpleeg de bron en/of aanbieder voor meer informatie over dit bericht. Nieuws kan veranderen, fouten of onjuistheden omvatten. Lees ook onze disclaimer en rapporteer a.u.b. berichten, reacties en/of beeld die ingaan tegen onze voorwaarden.

Klik op de onderstaande tags voor relevante berichten, indien aanwezig ...

Naam auteur en/of bewerkt door: Erasmus MC / Berit Sinterniklaas
Fotograaf of fotobureau: : INGImages
Bron bij dit artikel: : Erasmus MC
Wat is de URL bij deze bron?: https://amazingerasmusmc.nl/actueel/nieuwe-regisseur-ontdekt-bij-dna-kopieerproces/
Originele titel: Nieuwe regisseur ontdekt bij DNA-kopieerproces
Doelgroep: Zorgprofessionals, Studenten
Datum: 2021-06-08

Relevante artikelen ...

Artrose door vitamine K remmende bloedverdunners Dat blijkt uit onderzoek van het Erasmus MC Bepaalde bloedverdunners veroorzaken een sterk verhoogd risico op artrose, in de volksmond ook wel gewric... Wetenschap & onderwijs Mon, 19 Apr 2021, 14:07:45
Onderzoek naar chronische hoofdpijn Het gaat om mensen met een beklemming van een of meerdere oppervlakkige gevoelszenuwen Het Erasmus MC gaat onderzoeken of een operatie soelaas biedt ... Wetenschap & onderwijs Thu, 01 Apr 2021, 18:22:45
Nieuwe aangeboren hersenziekte ontdekt De onderzoekers beschrijven hun resultaten in het toonaangevende wetenschappelijke tijdschrift Brain Het begon met een enkele raadselachtige patiënt ... Wetenschap & onderwijs Sat, 27 Mar 2021, 13:47:22
Brilstudie bij baby's van start gegaan In Nederland heeft ongeveer 1 op de 30 kinderen een lui oog Kan een bril bij kinderen van 1 jaar het ontstaan van een lui oog voorkomen? Over die vra... Wetenschap & onderwijs Tue, 23 Mar 2021, 13:07:14
Minimaal 61 genen spelen bij oogkleur een rol De genetica van oogkleur blijkt ingewikkelder dan gedacht Een kind met bruine ogen van ouders met blauwe ogen? Onmogelijk, dat moet er eentje van de ... Wetenschap & onderwijs Thu, 11 Mar 2021, 11:57:27
Krachten bundeling tegen antibioticaresistentie Daarmee kan het complete genetisch materiaal van bacteriën in kaart worden gebracht 14 experts uit 8 landen bundelen hun kennis in de strijd tegen an... Wetenschap & onderwijs Sat, 06 Mar 2021, 19:54:02