Iemand die vóór het ontstaan van de ziekte van Alzheimer een groter brein heeft, kan tijdens de ziekte langer normaal blijven functioneren

Mensen met grotere hersenen ontwikkelen bij de ziekte van Alzheimer vaak minder geheugenproblemen dan gemiddeld. Dit beschermende effect wordt breinreserve genoemd. Maar blijft het breinreserve altijd op hetzelfde niveau, of kan het door de jaren heen kleiner dan wel groter worden? En als het breinreserve varieert, heeft het dan zin om die hersengrootte (intracranieel volume) te meten? Volgens Anita van Loenhoud van het Amsterdam UMC Alzheimercentrum Amsterdam wel. Ze bekeek met collega's meerdere onderzoeken over dit fenomeen en bracht informatie en resultaten samen.

De ziekte van Alzheimer is een hersenziekte waarbij sprake is van stapeling van twee eiwitten (amyloid en tau) en een verlies van zenuwcellen. Deze veranderingen in de hersenen zorgen voor de typische geheugenproblemen die de ziekte van Alzheimer kenmerkt. Toch bestaan er grote verschillen tussen patiënten in de ernst van dergelijke klachten: in de praktijk blijkt dat de ene persoon veel vergeetachtiger is dan de ander, terwijl hun MRI-scan een vergelijkbare hersenschade laat zien. Eerder onderzoek heeft aangetoond dat dit fenomeen mogelijk te maken heeft met een natuurlijke variatie in hersenvolume: iemand die vóór het ontstaan van de ziekte een groter brein heeft, kan tijdens de ziekte langer normaal blijven functioneren dan iemand met kleinere omvang van de hersenen.

Discussie
Hoewel het begrip breinreserve vaak wordt besproken in de wetenschappelijke literatuur, bestaan er nog veel theoretische onduidelijkheden over deze term.  Zo is er bijvoorbeeld discussie over het volume van de hersenen en of die statisch of dynamisch is. Er zijn onderzoekers die het breinreserve als statisch beschouwen: je brein groeit tot een bepaalde leeftijd en daarna niet meer. Andere onderzoekers zijn ervan overtuigd dat hersenstructuren ook veel later in het leven nog kunnen toenemen in omvang. De vraag die Van Loenhoud wilde beantwoorden is of je -ondanks deze wetenschappelijke discussie- toch iets hebt aan het berekenen van het intracranieel volume.

Anita van Loenhoud heeft met haar collega's van het VUmc Alzheimercentrum Amsterdam (en onder leiding van dr. Rik Ossenkoppele) meerdere wetenschappelijke onderzoeken bekeken met als doel te bekijken of het intracranieel volume bij Alzheimerpatiënten samenhangt met de ernst van geheugenproblemen en andere denkfuncties. Daarbij is rekening gehouden met de mate van hersenbeschadiging bij patiënten. 

Van Loenhoud concludeert na onderzoek dat -ondanks de meningsverschillen over een statisch of dynamisch breinreserve- het meten van het intracranieel vermogen een geschikte en zinvolle manier is om de individuele verschillen in vergeetachtigheid bij de ziekte van Alzheimer te verklaren.

 

Aanvullende info ...

Raadpleeg de bron en/of aanbieder voor meer informatie over dit bericht. Nieuws kan veranderen, fouten of onjuistheden omvatten. Lees ook onze disclaimer en rapporteer a.u.b. berichten, reacties en/of beeld die ingaan tegen onze voorwaarden.

Klik op de onderstaande tags voor relevante berichten, indien aanwezig ...

Fotograaf of fotobureau: : INGImages
Bron bij dit artikel: : VUmc / Amsterdam UMC
Wat is de URL bij deze bron?: https://www.vumc.nl/afdelingen/over-vumc/nieuws/individuele-verschillen-vergeetachtigheid/
Originele titel: Het volume van de hersenen verklaart individuele verschillen in vergeetachtigheid bij de ziekte van Alzheimer
Doelgroep: Zorgprofessionals, Studenten
Datum: 2018-09-20

Relevante artikelen ...

LUMC-onderzoekers vinden ontbrekende schakel in replicatieproces coronavirussen gevonden LUMC-onderzoekers ontdekten eerder al dat het genoom van coronavirussen gekopieerd wordt  Coronavirussen zoals SARS-CoV-2 verbouwen de geïnfecte... Wetenschap & onderwijs Wed, 05 Aug 2020, 08:54:03
Klinische onderzoek naar het effect van het vasten nabootsend dieet bij chemotherapie Verschillende analyses wezen uit dat de tumor beter op de chemotherapie reageerde bij de vrouwen die het dieet volgden Helpt vasten om chemotherapie ... Wetenschap & onderwijs Sun, 28 Jun 2020, 06:47:38
Eiwitten belangrijk voor ontstaan en groei van uitzaaiingen bij melanoom In vergelijking met andere soorten huidkanker is het melanoom een uiterst kwaadaardige tumor die relatief snel kan uitzaaien Wetenschappers van het C... Wetenschap & onderwijs Fri, 05 Jun 2020, 10:40:48
Kans op schizofrenie vergroot door zeldzaam gen Mutaties in hetzelfde gen verhogen op latere leeftijd ook de kans op schizofrenie Mutaties in het gen SETD1A leiden bij kinderen tot een zeldzaam syn... Wetenschap & onderwijs Thu, 07 May 2020, 08:46:13
Bij man is borstkanker anders dan bij vrouw Eén procent van alle patiënten bij wie jaarlijks borstkanker wordt vastgesteld is man Het is zeldzaam, maar ook mannen kunnen borstkanker krijgen. “B... Wetenschap & onderwijs Sun, 26 Apr 2020, 10:44:08
Gentherapie voor genetische oogziekten wordt verder ontwikkeld Erfelijke Retinale Dystrofie is een zeldzame maar ernstige oogaandoening die leidt tot blindheid Het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) heeft ... Wetenschap & onderwijs Wed, 22 Apr 2020, 19:54:18