Iemand die vóór het ontstaan van de ziekte van Alzheimer een groter brein heeft, kan tijdens de ziekte langer normaal blijven functioneren

Mensen met grotere hersenen ontwikkelen bij de ziekte van Alzheimer vaak minder geheugenproblemen dan gemiddeld. Dit beschermende effect wordt breinreserve genoemd. Maar blijft het breinreserve altijd op hetzelfde niveau, of kan het door de jaren heen kleiner dan wel groter worden? En als het breinreserve varieert, heeft het dan zin om die hersengrootte (intracranieel volume) te meten? Volgens Anita van Loenhoud van het Amsterdam UMC Alzheimercentrum Amsterdam wel. Ze bekeek met collega's meerdere onderzoeken over dit fenomeen en bracht informatie en resultaten samen.

De ziekte van Alzheimer is een hersenziekte waarbij sprake is van stapeling van twee eiwitten (amyloid en tau) en een verlies van zenuwcellen. Deze veranderingen in de hersenen zorgen voor de typische geheugenproblemen die de ziekte van Alzheimer kenmerkt. Toch bestaan er grote verschillen tussen patiënten in de ernst van dergelijke klachten: in de praktijk blijkt dat de ene persoon veel vergeetachtiger is dan de ander, terwijl hun MRI-scan een vergelijkbare hersenschade laat zien. Eerder onderzoek heeft aangetoond dat dit fenomeen mogelijk te maken heeft met een natuurlijke variatie in hersenvolume: iemand die vóór het ontstaan van de ziekte een groter brein heeft, kan tijdens de ziekte langer normaal blijven functioneren dan iemand met kleinere omvang van de hersenen.

Discussie
Hoewel het begrip breinreserve vaak wordt besproken in de wetenschappelijke literatuur, bestaan er nog veel theoretische onduidelijkheden over deze term.  Zo is er bijvoorbeeld discussie over het volume van de hersenen en of die statisch of dynamisch is. Er zijn onderzoekers die het breinreserve als statisch beschouwen: je brein groeit tot een bepaalde leeftijd en daarna niet meer. Andere onderzoekers zijn ervan overtuigd dat hersenstructuren ook veel later in het leven nog kunnen toenemen in omvang. De vraag die Van Loenhoud wilde beantwoorden is of je -ondanks deze wetenschappelijke discussie- toch iets hebt aan het berekenen van het intracranieel volume.

Anita van Loenhoud heeft met haar collega's van het VUmc Alzheimercentrum Amsterdam (en onder leiding van dr. Rik Ossenkoppele) meerdere wetenschappelijke onderzoeken bekeken met als doel te bekijken of het intracranieel volume bij Alzheimerpatiënten samenhangt met de ernst van geheugenproblemen en andere denkfuncties. Daarbij is rekening gehouden met de mate van hersenbeschadiging bij patiënten. 

Van Loenhoud concludeert na onderzoek dat -ondanks de meningsverschillen over een statisch of dynamisch breinreserve- het meten van het intracranieel vermogen een geschikte en zinvolle manier is om de individuele verschillen in vergeetachtigheid bij de ziekte van Alzheimer te verklaren.

 

Aanvullende info ...

Raadpleeg de bron en/of aanbieder voor meer informatie over dit bericht. Nieuws kan veranderen, fouten of onjuistheden omvatten. Lees ook onze disclaimer en rapporteer a.u.b. berichten, reacties en/of beeld die ingaan tegen onze voorwaarden.

Klik op de onderstaande tags voor relevante berichten, indien aanwezig ...

Fotograaf of fotobureau: : INGImages
Bron bij dit artikel: : VUmc / Amsterdam UMC
Wat is de URL bij deze bron?: https://www.vumc.nl/afdelingen/over-vumc/nieuws/individuele-verschillen-vergeetachtigheid/
Originele titel: Het volume van de hersenen verklaart individuele verschillen in vergeetachtigheid bij de ziekte van Alzheimer
Doelgroep: Zorgprofessionals, Studenten
Datum: 2018-09-20

Relevante artikelen ...

Behandeling darmkanker veelbelovend Artsen van Amsterdam UMC hebben deze week de eerste patiënt geopereerd in een grote lange-termijnstudie Chirurgen kunnen tumorweefsel bij endeldarmka... Wetenschap & onderwijs Thu, 07 Nov 2019, 15:38:15
Studie gestart naar het effect van stamceltherapie Stamceltherapie wordt in Nederland voor MS nog niet vergoed noch uitgevoerd Amsterdam UMC start met een studie naar het effect van stamceltherapie op... Wetenschap & onderwijs Wed, 06 Nov 2019, 20:18:14
Zout mogelijk boosdoener bij slagaderverkalking Zout stimuleert bij mensen ontstekingsreacties Wetenschappers van het Amsterdam UMC hebben voor het eerst aangetoond dat zout bij mensen ontstekingsr... Wetenschap & onderwijs Mon, 04 Nov 2019, 14:35:03
Gen ontdekt die betrokken is bij ontwikkelingsachterstand van kinderen Deze achterstand kan nu sneller aan de hand van de vetsamenstelling van het bloed worden vastgesteld Onderzoekers van Amsterdam UMC hebben het gen on... Wetenschap & onderwijs Wed, 23 Oct 2019, 14:14:11
Vooruitgang in onderzoek behandeling MS en alzheimer De onderzoekers kijken onder meer naar een medicijn dat allang op de markt is Wetenschappers van de Universiteit Maastricht (UM) en de Universiteit H... Wetenschap & onderwijs Mon, 16 Sep 2019, 17:50:49
Meer inzicht in hersenziekten De afgelopen jaren is er veel vooruitgang geboekt in genetisch onderzoek naar hersenaandoeningen Van verschillende hersenaandoeningen, zoals schizofr... Wetenschap & onderwijs Sun, 01 Sep 2019, 09:21:12