(advertentie)

ADHD, ASD en OCD zijn ontwikkelingsstoornissen die regelmatig in combinatie met elkaar voorkomen

Grootschalig onderzoek naar hersenscans van mensen met ADHD, ASD en OCD laten kleine, maar interessante verschillen in de opbouw van hun hersenen zien. De gegevens wijzen niet alleen op enige overlap tussen de aandoeningen, maar de verschillen in hersenvorm en hersenschors bieden ook aanknopingspunten om de aandoeningen betere te begrijpen. Dat schrijven onderzoekers van het Radboudumc en Amsterdam UMC en een grote groep internationale collega’s in het American Journal of Psychiatrie.
 
ADHD, ASD en OCD zijn ontwikkelingsstoornissen die regelmatig in combinatie met elkaar voorkomen. Moeite om de aandacht bij een onderwerp te houden, impulsiviteit en hyperactiviteit zijn kenmerkende symptomen van ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder). Bij ASD (Autisme Spectrum Disorder) staan moeite met sociale communicatie en stereotype bewegingen meer op de voorgrond, terwijl zich steeds herhalende gedachten en dwangmatige handelingen bepalend zijn voor een dwangstoornis (OCD, obsessieve-compulsieve stoornis).
 
Verschillen en overeenkomsten
Jan Buitelaar, hoogleraar psychiatrie in het Radboudumc: “Hoewel elk van deze stoornissen wel degelijk zijn eigen kenmerkende symptomen heeft, zien we ze vaak in combinatie met elkaar bij mensen terug. Bovendien zit er ook enige overlap in de ontstaansmechanismen en de uiterlijke verschijnselen van deze aandoeningen. Neem bijvoorbeeld het oncontroleerbare impulsieve gedrag bij ADHD en de dwangmatige handelingen bij OCD en ASD. De overlap en raakvlakken waren aanleiding om onderzoek te gaan doen naar de bouw en structuur van de hersenen van patiënten met een van deze drie aandoeningen.”
 
Duizenden hersenscans
Hersenscans van 12198 deelnemers, van wie de helft patiënten en de andere helft controles, vormden de bron van de analyses. De gegevens zijn afkomstig van 151 onderzoeksgroepen wereldwijd, die samenwerken in het ENIGMA-consortium “Het is het grootste neuroimaging onderzoek naar structurele hersenverschillen in deze drie aandoeningen ooit”, zegt Odile van den Heuvel, hoogleraar neuropsychiatrie in het Amsterdam UMC. “Daarbij hebben we ook een onderscheid gemaakt in kinderen, adolescenten en volwassenen, omdat de aandoeningen zich ook anders kunnen manifesteren en ontwikkelen in de loop der tijd. Op die manier hebben we - op basis van de hersenscans - patronen proberen te vinden die ons meer inzicht geven in de ontwikkeling van de drie aandoeningen, hun verschillen en mogelijke overeenkomsten.”
 
Vorm en inhoud
In het onderzoek werd onder meer gekeken naar de dikte van de hersenschors (cortex). Dat is de buitenste laag van onze hersenen, de grijze stof, waarin de neuronen liggen, die via de witte stofbanen met elkaar communiceren. Verder werd de herseninhoud ónder de cortex (de subcorticale inhoud, ofwel de hersenkernen) geanalyseerd. Ook verschillen in het ‘walnootachtige’ oppervlak van de hersenschors werden meegenomen. De maten van hersenstructuur zijn van invloed op de functie.
 
Minder vertekening
Een belangrijke conclusie van dit onderzoek is”, zegt Jan Buitelaar, “dat het grootschalige onderzoek kleinere verschillen laat zien dan de onderzoeken met veel minder patiënten. Kennelijk treedt bij kleine studies bijna onvermijdelijk vertekening op. Dat wijst nog eens op de grote waarde van consortia zoals ENIGMA, die nodig zijn om deze grote studies mogelijk te maken.”
 
Interessant onderzoek
De gevonden verschillen zijn overigens interessant genoeg. De hippocampus is bij kinderen met ADHD kleiner dan bij kinderen met OCD, en de frontale hersenschors is dikker bij volwassenen met ASD vergeleken met ADHD en OCD en ook gezonde controles. Dat verschillen tussen de groepen deels leeftijdsafhankelijk zijn, wijst op het belang om het ontwikkelingsbeloop nader te bestuderen. Van den Heuvel: “Op deze manier krijgen we steeds beter zicht op de verschillen én overeenkomsten in deze aandoeningen en kunnen we structurele en functionele eigenschappen aan elkaar proberen te koppelen. Dat maakt dit fascinerend onderzoek.”

 

Aanvullende info ...

Raadpleeg de bron en/of aanbieder voor meer informatie over dit bericht. Nieuws kan veranderen, fouten of onjuistheden omvatten. Lees ook onze disclaimer en rapporteer a.u.b. berichten, reacties en/of beeld die ingaan tegen onze voorwaarden.

Klik op de onderstaande tags voor relevante berichten, indien aanwezig ...

Naam auteur en/of bewerkt door: Radboudumc
Fotograaf of fotobureau: : INGImages
Bron bij dit artikel: : Radboudumc
Wat is de URL bij deze bron?: https://www.radboudumc.nl/nieuws/2020/onderzoek-hersenscans-vergroot-inzicht-in-drie-overlappende-aandoeningen
Originele titel: Onderzoek hersenscans vergroot inzicht in drie overlappende aandoeningen
Doelgroep: Zorgprofessionals, Studenten
Datum: 2020-06-21

Relevante artikelen ...

Invasieve schimmelinfecties bij influenza en COVID-19 Onderzoek naar het voorkomen van dergelijke schimmelinfecties na griep (influenza) is van groot belang In de longen van veel COVID-patiënten op de IC... Wetenschap & onderwijs Mon, 29 Jun 2020, 08:40:24
Immuunsysteem versterkt door tuberculosevaccin Het BCG-vaccin (de afkorting staat voor Bacillus Calmette-Guérin) is het enige vaccin dat effectieve bescherming biedt tegen infecties met de tubercul... Wetenschap & onderwijs Tue, 16 Jun 2020, 06:53:37
Immuunsysteem bij sepsis door bloeddrukverhogend medicijn ontregeld Sepsis is een levensbedreigende ontstekingsreactie in het hele lichaam als gevolg van een infectie Patiënten die door bloedvergiftiging (sepsis) in s... Wetenschap & onderwijs Thu, 11 Jun 2020, 10:45:09
Het is onwaarschijnlijk dat hydroxychloroquine een gunstig effect heeft bij corona-infecties Hydroxychloroquine heeft geen gunstig effect op de immuunrespons bij een SARS-CoV-2-infectie Onderzoekers van het Radboudumc hebben een nog onbekend ... Wetenschap & onderwijs Wed, 10 Jun 2020, 13:36:07
Bradykinine hypothese ondersteund door biomarkers Dit biedt aanknopingspunten voor nieuwe behandelingen Breed onderzoek naar ontstekingsstoffen in het bloed van COVID-19 patiënten ondersteunt de hypo... Wetenschap & onderwijs Mon, 01 Jun 2020, 10:44:44
Subsidie voor onderzoek naar plotse hartdood Een op de vijf Nederlanders overlijdt door plotse hartdood Hanno Tan (Hartcentrum Amsterdam UMC) krijgt een Europese subsidie van een half miljoen eu... Wetenschap & onderwijs Mon, 25 May 2020, 08:19:18