Volgens de definitie moet een organoïde bestaan uit primaire cellen die je uit zieke of gezonde weefsels isoleert

Mini-organen of organoïden zijn een belangrijk onderdeel van de geneeskunde van de toekomst. Ze kunnen op ontelbare manieren bijdragen aan op maat gemaakte behandelingen. De revolutionaire ontwikkelingen van organoïden begon in Utrecht bij een groep nieuwsgierige wetenschappers. Maar doordat organoïden al snel booming werden, ontstond er ook al snel verwarring. Want wat is nou precies een organoïde en welke naam moeten we gebruiken voor de verschillende soorten? Een groep experts van over de hele wereld publiceerden op 6 mei voor het eerst een consensus over wat een organoïde is, en niet is.

Bart Spee, universitair hoofddocent aan de faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht, is een van de initiatiefnemers van de publicatie in Cell Stem Cell . “Nu het onderzoek naar organoïden toeneemt, is het heel belangrijk om een duidelijke definitie te hebben en een duidelijk systeem waarin je deze celstructuren beschrijft. In het verleden zijn soms gemakkelijk te kweken cellijnen bij elkaar gegooid en dat werd dan een organoïde genoemd. Maar volgens onze definitie is het dat niet. Zo’n cellijn is namelijk niet representatief voor alle verschillen tussen individuen die je in de natuur ook ziet.”

Volgens de definitie moet een organoïde bestaan uit primaire cellen die je uit zieke of gezonde weefsels isoleert, kankercellen uit tumoren bijvoorbeeld. Dat geeft een veel betere representatie van alle natuurlijke verschillenen tussen individuen. Daarmee kun je bijvoorbeeld onderzoeken of therapieën werken voor specifieke patiëntengroepen. Met standaard cellijnen kan dit niet. Die zijn prima geschikt voor fundamentele studies, maar voor klinische toepassingen zijn representatieve cellijnen op basis van primaire cellen nodig.

Volgens de nieuwe definitie krijgen bovendien alle verschillende typen organoïden hun eigen naam in het systeem. Spee legt uit: “Je hoort nu bijvoorbeeld wel eens iets als ‘een lever-organoïde’. Maar de lever bestaat uit verschillende belangrijke celtypen zoals hepatocyten en galwegcellen. Er is dus niet zoiets als een lever-organoïde – het is een hepatocyt-organoïde of een galwegcel-organoïde.”

Future-proof systeem
“Omdat er in de toekomst nieuwe types organoïden gaan volgen, hebben we dit systeem future-proof gemaakt”, vertelt Luc van der Laan, hoogleraar in Liver Regenerative Medicine aan het Erasmus MC. “Ook nu de eerste klinische toepassingen van organoïden voor het repareren van organen zich aandienen, is het belangrijk om duidelijk te definiëren welk type organoïden worden gebruikt. We hebben daarom een aantal criteria ontwikkeld voor het karakteriseren van toekomstige organoïden. Onze definitie is gebaseerd op organoïden van cellen van de lever, pancreas en galwegen, maar is toepasbaar op alle weefsels; dus ook op organoïden van cellen van bijvoorbeeld de darm, het brein of de huid.”

Hoe bereik je consensus over een definitie binnen een dynamisch vakgebied? Het team stuurde alle wetenschappers die ooit publiceerden over organoïden een aantal open vragen over de definitie. Aan de hand van de antwoorden konden zij die verder konden aanscherpen. “De response rate van 85% laat wel zien dat de honderd betrokken wetenschappers ook de urgentie van een goede naamgeving inzagen”, aldus Spee. “We hebben vervolgens honderden uren gevideobeld met academici van over de hele wereld. De methode werkte heel goed en kan ook bruikbaar zijn voor andere wetenschappelijke vakgebieden waar consensus moet ontstaan over bepaalde terminologie, bijvoorbeeld in de pathologie.”

De eerste auteurs van het wetenschappelijke artikel zijn Ary Marsee (Universiteit Utrecht) en Floris Roos (Erasmus MC).

 

Aanvullende info ...

Raadpleeg de bron en/of aanbieder voor meer informatie over dit bericht. Nieuws kan veranderen, fouten of onjuistheden omvatten. Lees ook onze disclaimer en rapporteer a.u.b. berichten, reacties en/of beeld die ingaan tegen onze voorwaarden.

Klik op de onderstaande tags voor relevante berichten, indien aanwezig ...

Naam auteur en/of bewerkt door: Erasmus MC / Maud Kok
Fotograaf of fotobureau: : INGImages
Bron bij dit artikel: : Erasmus MC
Wat is de URL bij deze bron?: https://amazingerasmusmc.nl/actueel/wel-of-niet-een-organoide/
Originele titel: Wel of niet een organoïde?
Doelgroep: Zorgprofessionals, Studenten
Datum: 2021-05-08

Relevante artikelen ...

WHO-onderzoekers dringen aan op vervolgonderzoek naar oorsprong coronavirus Begrip van de oorsprong van een verwoestende pandemie zou een wereldwijde prioriteit moeten zijn Wacht niet te lang met vervolgonderzoek naar de oors... Wetenschap & onderwijs Wed, 25 Aug 2021, 17:32:23
Eerste tekenen leverkanker al vroeg zichtbaar Dat blijkt uit onderzoek van wetenschappers van het Erasmus MC en Hubrecht Organoid Technology (HUB) In organoïden gemaakt van leverweefsel van patië... Wetenschap & onderwijs Tue, 24 Aug 2021, 13:32:32
Onderzoek naar gepersonaliseerde kinderpillen uit een 3D-printer Het onderzoek naar de 3D-printer begint met een medicijn tegen hartritmestoornissen bij kinderen Kinderen en medicijnen zijn vaak geen goede combinat... Wetenschap & onderwijs Wed, 11 Aug 2021, 14:22:58
Studie naar medicijn voor zeldzame schildklierziekte Het gaat om het Allan-Herndon-Dudley Syndroom (AHDS) Onderzoekers van het Erasmus MC zijn een nieuwe studie gestart naar een geneesmiddel tegen een z... Wetenschap & onderwijs Sat, 17 Jul 2021, 11:54:15
Radboudumc-onderzoekers hebben VIDI-subsidies gekregen In totaal ontvangen 78 onderzoekers een VIDI-subsidie, waaronder ook verschillende wetenschappers van de Radboud Universiteit Verschillende onderzoek... Wetenschap & onderwijs Wed, 14 Jul 2021, 12:00:37
Gepersonaliseerde dosis stollingsfactor werkt beter In de gerandomiseerde studie werd dosering op basis van lichaamsgewicht vergeleken met een zogeheten farmacokinetische dosering Om bloedingen te voor... Wetenschap & onderwijs Wed, 30 Jun 2021, 14:30:56