VWS is in 2018 met het programma ‘Onbeperkt meedoen! gestart

Mensen met een beperking of aandoening doen minder mee in de samenleving dan mensen uit de algemene bevolking. Hierin is weinig verandering opgetreden de laatste jaren, ook niet tijdens de coronapandemie. Wel ervaren meer mensen mogelijkheden om hun leven in te vullen zoals zij dat zelf wensen. Dit blijkt uit onderzoek dat het Nivel uitvoerde in samenwerking met het Trimbos-instituut en Patiëntenfederatie Nederland. Op 19 november 2021 is de Tweede Kamer met een brief geïnformeerd over de eindevaluatie van het overheidsprogramma 'Onbeperkt meedoen!', waarvan dit Nivel-onderzoek deel uitmaakt.

Gebaseerd op het VN-verdrag inzake de rechten van mensen met een handicap (2016), startte het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) in 2018 het programma ‘Onbeperkt meedoen!’. Dit programma loopt tot en met 2021 en heeft als overkoepelende ambitie dat mensen met een beperking meer naar eigen wens en vermogen kunnen meedoen aan de samenleving, net als ieder ander. Het Nivel monitort deze ambitie sinds 2019. Hiertoe is participatie gemeten op verschillende terreinen, waaronder betaald werk, sociale contacten en verenigingsactiviteiten.

Arbeidsparticipatie loopt het meest achter
Participatie van mensen met een lichamelijke beperking of psychische aandoening is op veel gemeten terreinen lager dan in de algemene bevolking. Het verschil is het grootst op het gebied van betaald werk; dit is nauwelijks veranderd sinds 2016. Wel is de arbeidsparticipatie hoger bij mensen die het belangrijk vinden om betaald werk te kunnen doen. Waar in 2020 40% van de mensen met een lichamelijke beperking aangeeft betaald werk te hebben, ligt dit percentage op 60% bij degenen onder hen die aangeven dit belangrijk te vinden. Maar ook dan blijft er een kloof bestaan met de algemene bevolking.

Vooral mensen met een verstandelijke beperking ondervinden gevolgen coronajaar 2020
In 2020 is een afname op verschillende deelgebieden van participatie zichtbaar bij alle groepen van mensen met een beperking en ook bij de algemene bevolking. Hierbij valt te denken aan het gebruik van openbaar vervoer of het bezoeken van uitgangsgelegenheden. Vooral bij mensen met een verstandelijke beperking zijn er (veel) grote verschillen in participatie tussen 2019 en 2020. Tot en met 2019 deden relatief meer mensen met een verstandelijke beperking verenigingsactiviteiten en/of cursussen dan de algemene bevolking. In 2020 is hun deelname hieraan zo sterk afgenomen dat deze zelfs lager is dan die van de algemene bevolking.

Stijgend aandeel mensen dat invulling kan geven aan eigen leven
In 2020 geeft 70% van de mensen met een lichamelijke beperking aan dat zij hun leven naar wens kunnen vormgeven, zoals het zelf bepalen wat zij willen doen in hun vrije tijd en wanneer. Dat is hoger dan in 2019, toen het percentage nog op 51% lag. Hiermee komen mensen met een lichamelijke beperking in 2020 bijna op hetzelfde percentage uit als de algemene bevolking, waar 76% dit ervaart. Daarentegen zien we bij dezelfde doelgroep – mensen met een lichamelijke beperking – een afname van mensen die vinden dat zij meetellen in de maatschappij; dit percentage daalde van 67% in 2019 naar 58% in 2020. Dit zijn ook, relatief, minder mensen dan in de algemene bevolking, waar het percentage in beide jaren rond de 80% ligt.

Begrip, aandacht, beschikbaarheid van hulpmiddelen en toegankelijkheid belangrijk 
Mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking hechten veel belang aan begrip en acceptatie vanuit de samenleving voor mensen met een beperking. Ook aandacht voor mensen met een beperking vanuit de politiek en media vinden zij belangrijk. Hiernaast geven zij aan dat toegankelijkheid van bijvoorbeeld gebouwen of openbare ruimtes belangrijk is en dat medische hulp(middelen) essentieel zijn om naar wens en vermogen te kunnen deelnemen aan de samenleving.

Over het onderzoek
Het onderzoek is uitgevoerd in samenwerking met het Trimbos-instituut en Patiëntenfederatie Nederland, in opdracht van het ministerie van VWS. Voor de metingen is gebruikgemaakt van vragenlijstonderzoek binnen het Nationaal Panel Chronisch zieken en Gehandicapten, het Panel Samen Leven en het Consumentenpanel Gezondheidszorg van het Nivel. Daarnaast zijn gegevens gebruikt van het Panel Psychisch Gezien (Trimbos-instituut) en Mijnkwaliteitvanleven.nl (Patiëntenfederatie Nederland). Met herhaalde metingen onder mensen met een lichamelijke, verstandelijke of zintuiglijke beperking en mensen met een psychische aandoening zijn ontwikkelingen op het gebied van participatie (naar wens en vermogen) de afgelopen periode gevolgd.

Publicaties
Monitoring Onbeperkt meedoen! Eindrapportage overkoepelende indicatoren: 2016-2020. 
Monitoring Onbeperkt meedoen! Tweede meting overkoepelende indicatoren: 2016-2019.

 

Aanvullende info ...

Raadpleeg de bron en/of aanbieder voor meer informatie over dit bericht. Nieuws kan veranderen, fouten of onjuistheden omvatten. Lees ook onze disclaimer en rapporteer a.u.b. berichten, reacties en/of beeld die ingaan tegen onze voorwaarden.

Klik op de onderstaande tags voor relevante berichten, indien aanwezig ...

Naam auteur en/of bewerkt door: Nivel
Fotograaf of fotobureau: : INGImages
Bron bij dit artikel: : Nivel
Wat is de URL bij deze bron?: https://www.nivel.nl/nl/nieuws/meedoen-de-samenleving-blijft-nog-achter-maar-eigen-leven-invullen-naar-wens-lukt-steeds
Originele titel: Meedoen in de samenleving blijft nog achter, maar eigen leven invullen naar wens lukt steeds meer mensen met een beperking
Doelgroep: Zorgprofessionals, Beleidsmakers
Datum: 2021-11-22

Relevante artikelen ...

Mensen met een verstandelijke beperking willen meebeslissen over toekomstige zorg Speciaal programma helpt zorgverleners bij het tijdig praten over zorgwensen en behoeften met cliënten Mensen met een verstandelijke beperking will... GGZ Thu, 03 Jun 2021, 07:44:41
Gehandicaptenzorg medewerkers willen nog in januari gevaccineerd Oorspronkelijk was dit ook zo gepland, maar nu zijn ze pas in februari aan de beurt Medewerkers in de gehandicaptenzorg willen nog in januari gevacci... GGZ Wed, 20 Jan 2021, 11:13:18
Mensen met een verstandelijke beperking gaan minder snel naar ziekenhuis Oncologische zorg minder goed bereikbaar voor mensen met een verstandelijke beperking Mensen met een verstandelijke beperking blijken minder vaak v... GGZ Mon, 03 Aug 2020, 13:30:52
Binnen de gehandicaptenzorg past de dagbesteding in het "Nieuwe normaal" niet Er moet ruimte komen om de dagbesteding ook op een andere wijze in te richten De huidige dagbesteding in de gehandicaptenzorg, waarbij mensen in het ... GGZ Thu, 23 Jul 2020, 13:54:04
43 procent van begeleiders gebruiken een digitaal cliëntenportaal In een digitaal cliëntenportaal kunnen cliënten en hun familie het eigen dossier inzien en soms ook informatie toevoegen In 2019 werkt 43 procent v... GGZ Tue, 26 Nov 2019, 12:20:07
Psychische aandoeningen hebben in 2017 25 miljard gekost Onder psychische aandoeningen vallen ook de zorguitgaven voor mensen met dementie en mensen met een verstandelijke beperking In 2017 is 25,1 miljard ... GGZ Wed, 30 Oct 2019, 11:14:25