Het Bacille Calmette-Guérin (of BCG-vaccin) is het meest ontvangen vaccin ter wereld

Het BCG-vaccin, een oud vaccin dat oorspronkelijk gemaakt is tegen tuberculose, heeft een algemene stimulerende werking op het immuunsysteem. Het werkt daardoor effectief preventief tegen meerdere ziekten – mogelijk ook tegen COVID-19. Het wordt veel aan kinderen gegeven, maar in een dubbelblind gerandomiseerde klinische studie, een samenwerking tussen Radboudumc en de Universiteit van Athene, is aangetoond dat ook ouderen er baat bij hebben. De resultaten zijn nu gepubliceerd in wetenschappelijk tijdschrift Cell.
 
Het Bacille Calmette-Guérin (of BCG-vaccin) is het meest ontvangen vaccin ter wereld. Oorspronkelijk is het bedoeld als behandeling van tuberculose, maar later werd duidelijk dat het een langdurige, algemene boost aan het aangeboren immuunsysteem geeft. Het vaccin bleek daardoor ook werkzaam tegen andere aandoeningen en sterfte te verlagen. In het Radboudumc doet hoogleraar Experimentele Interne Geneeskunde Mihai Netea veel onderzoek naar dit effect, wat ‘trained immunity’ genoemd wordt.
 
Mihai Netea: “Twee jaar geleden zijn wij met de ACTIVATE-studie gestart om aan te tonen of vaccinatie met BCG in kwetsbare ouderen zou kunnen beschermen tegen infecties. Patiënten ouder dan 65 jaar die werden opgenomen in het ziekenhuis zijn gerandomiseerd om BCG of placebo vaccinatie te krijgen bij hun ontslag. Gedurende een jaar hebben wij ze gevolgd om te zien of BCG de ouderen inderdaad tegen infecties beschermde.”
 
Studie gestart voor de pandemie
De ACTIVATE-studie is al voor de coronapandemie gestart. 198 ouderen kregen bij ontslag uit het ziekenhuis ofwel een placebovaccin, ofwel een BCG-vaccin. De laatste follow-up stond gepland voor augustus 2020, maar vanwege de komst van COVID-19 hebben de onderzoekers gekeken naar de voorlopige resultaten.
 
Beschermende werking
Er was een verschil waar te nemen. Van de placebogroep kreeg 42,3% een infectie, terwijl dat bij slechts 25% van de BCG-groep het geval was. Ook bleef een infectie langer uit: de met BCG gevaccineerde deelnemers kregen gemiddeld 16 weken na de vaccinatie hun eerste infectie, tegenover 11 weken voor de placebogroep. Er was geen verschil in bijwerkingen te zien.
 
Hoogleraar Evangelos Giamarellos-Bourboulis, mede-coördinator van de studie aan de Universiteit van Athene: “Naast het duidelijke effect van BCG-vaccinatie op infecties in het algemeen, was het belangrijkste de observatie dat BCG vooral tegen luchtweginfecties kon beschermen. BCG-gevaccineerde ouderen hadden 80% minder luchtweginfecties dan de ouderen die het placebo hadden gekregen.”
 
Onduidelijk of het tegen het coronavirus werkt
Hoewel de meeste bescherming lijkt te zijn geweest tegen luchtweginfecties van (waarschijnlijk) virale oorsprong, is hiermee nog niet aangetoond of het ook werkt tegen COVID-19, vanwege de lage aantallen van COVID-19-infecties in deze studie. De studie laat wel zien dat de BCG-vaccinatie in ieder geval veilig is om te geven aan ouderen, en dat het hen kan beschermen tegen diverse infecties. Er lopen meerdere studies die wel specifiek naar de effecten van het BCG-vaccin op COVID-19 kijken. Pas als de resultaten van deze vervolgstudies bekend zijn, valt een antwoord te geven op de vraag of BCG-vaccinatie ook tegen een COVID-19-infectie kan beschermen.

Het ministerie van VWS vult aan: “Op basis van deze resultaten heeft het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport aangegeven vervolgonderzoek van deze onderzoekers graag te willen ondersteunen. Het ministerie heeft inmiddels aan ZonMw gevraagd dit vervolgonderzoek naar de effecten van BCG-vaccinatie onder kwetsbare ouderen, op te nemen als urgent traject in de onderzoeksprogrammering voor COVID-19.”

 

Aanvullende info ...

Raadpleeg de bron en/of aanbieder voor meer informatie over dit bericht. Nieuws kan veranderen, fouten of onjuistheden omvatten. Lees ook onze disclaimer en rapporteer a.u.b. berichten, reacties en/of beeld die ingaan tegen onze voorwaarden.

Klik op de onderstaande tags voor relevante berichten, indien aanwezig ...

Naam auteur en/of bewerkt door: Radboudumc
Fotograaf of fotobureau: : INGImages
Bron bij dit artikel: : Radboudumc
Wat is de URL bij deze bron?: https://www.radboudumc.nl/nieuws/2020/ouderen-beschermd-tegen-luchtweginfecties-door-bcgvaccin
Originele titel: Ouderen beschermd tegen luchtweginfecties door BCG-vaccin
Doelgroep: Zorgprofessionals
Datum: 2020-09-01

Relevante artikelen ...

Ouderenzorg heeft actieplan nodig De overheid moet de integrale benadering ondersteunen vanuit de bekostiging en het sociaal domein verder versterken De Nederlandse Zorgautoriteit (NZ... Ouderenzorg Thu, 07 Apr 2022, 19:41:51
Vallen is een groot probleem bij ouderen Veel kwetsbare ouderen met mogelijk hoog valrisico ontvangt geen valpreventieve zorg Vallen is een groot probleem bij ouderen. Kwetsbare ouderen die ... Ouderenzorg Fri, 01 Oct 2021, 15:31:54
Geriater zou bij kwetsbare ouderen met kanker betrokken moeten worden Door de vergrijzing stijgt het aantal ouderen met kanker Als een 80-jarige meneer - die slecht ter been is en een ver gevorderd stadium van alzheimer... Ouderenzorg Fri, 09 Oct 2020, 10:14:46
Dementie vaak over het hoofd gezien bij COVID-19 Aandoeningen als dementie worden over het hoofd gezien als het gaat om ernstige COVID-19 bij ouderen Een nieuw onderzoek heeft aangetoond dat sommi... Ouderenzorg Mon, 25 May 2020, 12:03:46
Slechte communicatie zorgverleners Tegenstrijdige signalen over de verzorging of afspraken die niet worden nagekomen Ouderen die nog zelfstandig thuis wonen, maar wel zorg of ondersteu... Ouderenzorg Mon, 23 Sep 2019, 18:10:41
Onderzoek behandeling voor geheugenachteruitgang ouderen Het doel van de behandeling is om de hersenen extra te activeren Is het mogelijk om achteruitgang van geheugen en denkvermogen bij ouderen te remmen ... Ouderenzorg Tue, 02 Apr 2019, 15:17:02

Volg het nieuws ook via...

 

facebook Facebook

twitter Twitter

rss RSS

mail E-mail nieuwsbrief

 ZorgKrant.nl binnen Twitter.com