Iets meer dan een derde van de deelnemende mantelzorgers van mensen met dementie gaf aan dat hun eigen sociale leven achteruit was gegaan

In zijn promotieonderzoek bij het Nivel onderzocht Michiel de Graaff man-vrouwverschillen in het ontvangen en geven van zorg bij dementie. Hij laat zien dat het sociale leven van mantelzorgers, vooral van vrouwen, regelmatig achteruitgaat en dat zij minder steun krijgen uit hun netwerk. Ook ervaren vrouwen met dementie een iets lagere kwaliteit van leven dan mannen. In Nederland hebben ongeveer 300.000 mensen dementie en door de vergrijzing zal dat aantal fors toenemen, waardoor ook het beroep op mantelzorgers verder groeit. De Graaff verdedigde op 9 februari 2026 met succes zijn proefschrift aan de Universiteit Maastricht.

Sociaal leven vooral bij vrouwelijke mantelzorgers beperkt
Iets meer dan een derde van de deelnemende mantelzorgers van mensen met dementie gaf aan dat hun eigen sociale leven achteruit was gegaan. Dit gold vaker voor vrouwen dan voor mannen. Ook ontvingen vrouwelijke mantelzorgers minder vaak hulp van anderen uit hun sociale netwerk bij de mantelzorg dan mannelijke mantelzorgers. De Graaff beschrijft in zijn proefschrift hoe mantelzorg het sociale leven van mantelzorgers kan beïnvloeden. Dit doet hij op basis van een analyse van bestaande vragenlijstgegevens van ruim 9.500 mantelzorgers van mensen met dementie.

Vrouwen met dementie beoordelen kwaliteit van leven lager
Vrouwen met dementie ervaren een iets lagere kwaliteit van leven dan mannen met dementie. Zij gaven hun kwaliteit van leven gemiddeld een 6,9, terwijl mannen een net iets hoger cijfer gaven: een 7,1. De Graaff baseert deze bevindingen op vragenlijstgegevens van bijna 450 mensen met dementie. Een hogere kwaliteit van leven hing bovendien samen met een betere beoordeling van de kwaliteit van zorg.

Mijn promotieonderzoek laat ook zien dat veel mensen met dementie nog kunnen deelnemen aan vragenlijstonderzoek, bijvoorbeeld over hun kwaliteit van leven. Daarbij gaat het wel om mensen die nog taalvaardig zijn. Voor mensen in de allerlaatste fase van dementie zullen andere methoden, zoals observatie-instrumenten, geschikter zijn. Michiel de Graaff Promotieonderzoeker.

Meer weten?
Bekijk alle resultaten uit het promotieonderzoek van Michiel de Graaff in zijn proefschrift. De inzichten van het promotieonderzoek zijn ook verwerkt in een online kennisclip over man-vrouw verschillen bij mantelzorg bij dementie. Deze kan bijvoorbeeld in scholingen worden gebruikt. 

Over het onderzoek
Voor zijn promotieonderzoek gebruikte De Graaff bestaande vragenlijstgegevens van duizenden mantelzorgers, en 450 mensen met dementie die meededen aan de Dementiemonitor Mantelzorg 2023 of 2025. Daarnaast voerde hij kwalitatieve interviews en groepsgesprekken uit met in totaal 27 mantelzorgers met verschillende culturele achtergronden.

Bron: Nivel