Bacteriofagen (kortweg fagen) werden begin vorige eeuw ontdekt, ongeveer tegelijk met antibiotica.

Bacteriofagen zijn virussen die bacteriën kunnen doden. De vraag is of bacteriofagen kunnen worden ingezet om infecties bij mensen te behandelen. Dit kan bijzonder nuttig zijn wanneer het een infectie betreft met bacteriën die ongevoelig zijn voor antibiotica. Uit een rapport van het RIVM blijkt dat er nog te weinig onderzoek is gedaan om te bepalen of bacteriofagen daadwerkelijk effectief zijn bij de behandeling van infecties. Ook is er nog te weinig bekend over de veiligheid. Recent bracht het RIVM een bezoek aan het Eliava Instituut in Georgië, waar men veel ervaring heeft met bacteriofagen. 

Bacteriofagen (kortweg fagen) werden begin vorige eeuw ontdekt, ongeveer tegelijk met antibiotica. Ze doden bacteriën op een andere manier dan antibiotica. Antibiotica zijn werkzaam tegen meerdere bacteriesoorten tegelijkertijd, terwijl een faag heel specifiek werkt tegen één type bacterie. Het voordeel van fagen hierbij is dat ze nuttige bacteriën in het lichaam met rust laten. Ze hebben echter als belangrijk nadeel dat eerst de ziekmakende bacterie moet worden geïdentificeerd en vermeerderd voordat de behandeling kan beginnen: men moet immers voor elke bacterie  een bijpassende faag of fagen zoeken. En dat kan enkele dagen duren. Om deze praktische redenen is het gebruik van fagen in het Westen op de achtergrond geraakt.

Complex proces
De kennis over de precieze werking van fagen bij behandeling van infecties is nog beperkt. We weten nog onvoldoende hoe ze zich gedragen in en op het lichaam, hoe en hoe lang ze gedoseerd moeten, en wat de risico’s zijn. Door het tijdrovende en complexe bereidingsproces zijn fagen niet geschikt om acute infecties te behandelen. Mogelijk kunnen ze wel werken bij chronische bacteriële infecties,  met name bij infecties aan de lichaamsoppervlakten zoals huid, keel en darmen. Om vragen over zulke toepassingen en de meerwaarde daarvan te beantwoorden is klinisch onderzoek noodzakelijk.

Europese wetgeving
Ook is Europese wet- en regelgeving nog niet vastgesteld voor op het individu toegesneden, biologische producten zoals bacteriofagen. In Europees verband wordt erover nagedacht om de wet- en regelgeving op dit punt te veranderen. In andere sectoren, zoals landbouw en voedselproductie, gelden andere regels voor de werkzaamheid en het gebruik van deze producten dan voor gebruik bij mensen. In deze sectoren worden fagen al wel ingezet.

Bezoek Georgië
Als onderdeel van de inventarisatie bracht een delegatie van het RIVM eind april een bezoek aan het Eliava Institute of Bacteriophage, Mircrobiology and Virology in Tbilisi, Georgië. Dit instituut specialiseert zich al vanaf 1923 in de ontwikkeling en productie van bacteriofagen. Duidelijk werd dat men een begin heeft gemaakt om de productiefaciliteit meer in lijn te brengen met het westerse kwaliteitsborgingssysteem GMP (Good Manufacturing Practices). De belangrijkste indicaties voor bacteriofaagtherapie bij Georgische patiënten op de polikliniek van het Eliava instituut zijn: dysbacteriose (verstoring van de balans van verschillende soorten darmbacteriën) en prikkelbare darm syndroom, (chronische) diarree, huidulcera (huidzweer) en keelontsteking.
Ook medewerkers van het Eliava instituut beamen de noodzaak van  onderzoek. Zij zoeken hiertoe samenwerking met partners in Europa en de VS.

 

Aanvullende info ...

Raadpleeg de bron en/of aanbieder voor meer informatie over dit bericht. Nieuws kan veranderen, fouten of onjuistheden omvatten. Lees ook onze disclaimer en rapporteer a.u.b. berichten, reacties en/of beeld die ingaan tegen onze voorwaarden.

Klik op de onderstaande tags voor relevante berichten, indien aanwezig ...

Fotograaf of fotobureau: : INGImages
Bron bij dit artikel: : RIVM
Wat is de URL bij deze bron?: https://www.rivm.nl/Documenten_en_publicaties/Algemeen_Actueel/Nieuwsberichten/2018/Bacteriofagen_nog_onvoldoende_kennis_over_behandeling_infecties_bij_mensen
Originele titel: Bacteriofagen: nog onvoldoende kennis over behandeling infecties bij mensen
Doelgroep: Zorgprofessionals, Studenten
Datum: 2018-05-28

Relevante artikelen ...

Onderzoek immuunsysteem geholpen door 34 duizend jaar oude schedel Het complete genoom door wetenschappers gedecodeerd uit een schedel, afkomstig van een vrouw die 34 duizend jaar geleden leefde Wetenschappers van he... Wetenschap & onderwijs Thu, 01 Jul 2021, 14:27:19
Nieuwe behandeling gevonden voor multiresistente malaria Malaria wordt wereldwijd behandeld met een combinatie van twee middelen Onderzoekers van Amsterdam UMC en de universiteit van Oxford hebben een nieuw... Wetenschap & onderwijs Mon, 16 Mar 2020, 11:20:01
Subsidie voor onderzoek effectiviteit van medicatie Onderzoekers willen de diagnose en behandeling verbeteren van een aantal veel voorkomende ziektes Een internationaal consortium krijgt 5,4 miljoen ... Wetenschap & onderwijs Sun, 10 Nov 2019, 10:30:48
RIVM-onderzoek kinkhoestvaccinatie zwangere vrouwen gepubliceerd in The Lancet Infectious Diseases Op dit moment krijgen kinderen in hun eerste levensjaar 4 vaccinaties tegen kinkhoest. Dat gebeurt bij 2, 3, 4 en 11 maanden Wetenschappelijk tijdsch... Wetenschap & onderwijs Thu, 04 Apr 2019, 10:09:50
Wereldwijde toename medicijnresten in zoetwater De hoeveelheid antibioticum ciprofloxacine in water is zelfs zo hoog, dat er een risico op schadelijke ecologische effecten is De concentratie medici... Wetenschap & onderwijs Fri, 22 Feb 2019, 15:27:39
Baarmoeder waarschijnlijk geen steriele omgeving Onderzoekers vonden relatief volwassen afweercellen in de darm van foetussen In tegenstelling tot wat eerder werd gedacht, is de baarmoeder waarsch... Wetenschap & onderwijs Tue, 22 Jan 2019, 12:00:24