Ons afweersysteem ruimt lichaamsvreemde cellen uit de weg, maar krijgt bij kanker soms een andere vorm

Chemische moleculen, ontwikkeld door onderzoekers van het Radboudumc, kunnen schadelijke immuuncellen in beeld brengen én uit de weg ruimen. Deze behandeling pakt immuuncellen aan die onderdeel zijn van een tumor. Dit opent de deur naar effectievere tumorbehandelingen, blijkt uit een recente wetenschappelijke publicatie onder leiding van chemicus Martijn Verdoes.  

Ons afweersysteem ruimt lichaamsvreemde cellen uit de weg, maar krijgt bij kanker soms een andere vorm. Een tumor kan het immuunsysteem in dat geval misbruiken om te groeien. ‘Bepaalde immuuncellen helpen de tumor zo verder op weg’, aldus Martijn Verdoes, verbonden aan de afdeling Tumorimmunologie van het Radboudumc. Hij bestudeert de interactie tussen kankercellen en het immuunsysteem. 

In zijn meest recente studie onderzocht Verdoes, samen met zijn promovendus Floris van Dalen en collega’s uit Schotland, een bepaald type immuuncellen, zogeheten macrofagen. Deze witte bloedcellen vernietigen in goeden doen ziekteverwekkers, beschadigde cellen en lichaamsvreemde stoffen. Verdoes: ‘Maar tumorcellen kunnen deze cellen kapen om ze bijvoorbeeld te helpen zich door het hele lichaam te verspreiden. Zo ontstaan uitzaaiingen.’ 

De weg effenen voor chemo- en immuuntherapie
Door deze schadelijke macrofagen uit de weg te ruimen, worden chemo- en immuuntherapie effectiever, aldus Verdoes. Hiervoor moest hij op zoek naar de zwakke plek van de ‘slechte’ macrofagen. Hij ontwikkelde chemische moleculen die heel selectief worden opgenomen door de macrofagen die bij de tumor horen. Daarna reageren deze moleculen met enzymen die een verhoogde activiteit hebben in deze cellen. Dit brengt vervolgens heel lokaal fluorescentie of activatie van een medicijn teweeg. Verdoes: ‘Zo onderscheiden we de goede macrofagen beter van de slechte, zien we precies waar de schadelijke cellen naartoe bewegen en vernietigen we de juiste cellen.’ 

Tumoren die oplichten
Het huidige onderzoek borduurt voort op eerder werk van Verdoes: ‘We kunnen met behulp van scans en radiotherapie een tumor al best goed in kaart brengen. Maar tijdens een operatie kijkt een chirurg met het blote oog. Dan is het lastig inschatten waar de tumor ophoudt of waar eventueel kleine uitzaaiingen zitten.’ Hij ontwikkelde een methode waarbij tumoren fluorescent oplichten onder een speciale camera. Deze methode wordt momenteel in het ziekenhuis getest, maar de eerste resultaten zijn veelbelovend. Verdoes: ‘Chirurgen zien op basis van fluorescentie tumorweefsel dat ze anders niet gevonden hadden, een groot voordeel.’

‘Het wondermiddel tegen kanker bestaat niet’
In het meest recente werk probeert Verdoes een volgende stap te zetten. ‘Als we moleculen kunnen ontwikkelen die macrofagen laten oplichten, dan moeten we ook in staat zijn om er pakketjes medicatie naartoe te brengen. Zo kunnen we veel gerichter behandelen. Het wondermiddel tegen kanker bestaat niet. We moeten het doen met een combinatie van verschillende therapieën, zoals chemotherapie en immuuntherapie samen. Meer personalised medicine, waarbij we een behandeling beter aanpassen aan de patiënt en het tumorweefsel. Geen tumor is hetzelfde. Zelfs per patiënt verschillen tumoren en uitzaaiingen in samenstelling.’ Bij gerichte therapie komen minder bijwerkingen en is de kans op resistentie kleiner. Daarom is het belangrijk tumoren nog beter te begrijpen om ze gerichter aan te pakken.

Publicatie in Angewandte Chemie: Enzyme-Activatable Chemokine Conjugates for In Vivo Targeting of Tumor-Associated Macrophages

 

Aanvullende info ...

Raadpleeg de bron en/of aanbieder voor meer informatie over dit bericht. Nieuws kan veranderen, fouten of onjuistheden omvatten. Lees ook onze disclaimer en rapporteer a.u.b. berichten, reacties en/of beeld die ingaan tegen onze voorwaarden.

Klik op de onderstaande tags voor relevante berichten, indien aanwezig ...

Naam auteur en/of bewerkt door: Radboudumc
Fotograaf of fotobureau: : INGImages
Bron bij dit artikel: : Radboudumc
Wat is de URL bij deze bron?: https://www.radboudumc.nl/nieuws/2022/chemische-moleculen-maken-tumoren-beter-zichtbaar
Originele titel: Chemische moleculen maken tumoren beter zichtbaar
Doelgroep: Zorgprofessionals, Studenten
Datum: 2022-10-10

Relevante artikelen ...

Al veertig jaar worden te vroeg geboren kinderen gevolgd Naar langetermijngevolgen van vroeggeboorte wordt een grote studie gedaan Elk jaar wordt ongeveer 7 procent van de baby’s in Nederland te vroeg gebor... Wetenschap & onderwijs Thu, 17 Nov 2022, 14:02:29
Kun je proefdieren vervangen? Proefdieren zijn nodig voor de ontwikkeling van medicijnen en vaccins, maar niemand is fan van dierproeven Biomedisch wetenschapper en hoogleraar Ell... Wetenschap & onderwijs Wed, 02 Nov 2022, 08:09:57
Bij ernst van ziekte COVID-19 spelen genetische fouten belangrijke rol De ene persoon belandt met COVID-19 ernstig ziek op de IC, terwijl een ander alleen een klein hoestje krijgt Aan de beademing of geen enkele klacht: ... Wetenschap & onderwijs Mon, 22 Aug 2022, 14:29:13
Overdracht van malariaparasieten door nieuw medicijn geblokkeerd Malaria is met meer dan 200 miljoen gevallen en meer dan 600 duizend doden per jaar één van de belangrijkste infectieziekten van deze tijd Een nieuw ... Wetenschap & onderwijs Thu, 11 Aug 2022, 14:31:52
Ruimte voor twee onderzoeksprojecten Radboudumc bij Lowlands Bij Lowlands Science voeren wetenschappers twaalf onderzoeken uit waar bezoekers zelf aan kunnen deelnemen Voor het eerst sinds 2019 zal muziekfestiv... Wetenschap & onderwijs Thu, 11 Aug 2022, 07:00:29
Hartslag als thermometer Inspanning verhoogt de lichaamstemperatuur, vooral met warm weer De lichaamstemperatuur kan bepaald worden uit de hartslag. Dit wijst onderzoek van h... Wetenschap & onderwijs Mon, 18 Jul 2022, 12:16:30

Volg het nieuws ook via...

 

facebook Facebook

twitter Twitter

rss RSS

mail E-mail nieuwsbrief

 ZorgKrant.nl binnen Twitter.com