Wetenschappers van het LUMC hebben nu als eersten bij muizen de complete moleculaire route van stamcel tot T-cel in kaart gebracht

De T-cel is misschien wel de belangrijkste imuuncel van het lichaam, maar eigenlijk wist niemand precies hoe hij ontstaat. Wetenschappers van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) hebben nu als eersten bij muizen de complete moleculaire route van stamcel tot T-cel in kaart gebracht. Ze publiceren hun bevindingen in het wetenschappelijke tijdschrift Science Advances.

Eigenlijk was het best gek dat onbekend was hoe een stamcel een T-cel wordt, vertelt onderzoeksleider prof. Frank Staal. “We wisten al wel precies hoe dat werkt voor andere immuuncellen, zoals B-cellen of myeloide cellen. Voor T-cellen was wel bekend welke factoren een rol spelen, maar niet precies hoe ze werken en met elkaar samenwerken. Dat willen we al jaren ophelderen.” Nieuwe technieken om in kleine hoeveelheden cellen te bekijken en de volgens Staal ‘gouden handen’ van promovendus Laura Garcia-Perez hebben nu een antwoord gebracht op die vraag. 

Aan het werk gezet
Uit muisexperimenten blijkt dat drie zogeheten transcriptiefactoren de stamcel gezamenlijk in de richting van de T-cel dwingen. Transcriptiefactoren zijn eiwitten die het aflezen van het DNA reguleren. “T-cellen ontwikkelen in de thymus (ook wel: zwezerik), een orgaan dat bovenop het hart ligt. Daar wordt de stamcel blootgesteld aan signalen die activerend werken op deze transcriptiefactoren. Nu blijkt dat de eerste factor de twee andere aan het werk zet. Zij verdelen vervolgens het werk: de een onderdrukt de neiging van de stamcel om andere immuuncellen te worden en de andere stimuleert de stamcel om T-cel te worden. Op die manier kan de stamcel maar een kant op: die van T-cel”, aldus Staal.

De experimenten om dit op te helderen waren technisch ongelooflijk ingewikkeld en gingen verder dan de immunologie, vertelt Staal. Zijn team werkte daarom samen met collega’s van de afdeling Humane Genetica. “De groep van Lucia Daxinger heeft heel veel kennis van bijvoorbeeld epigenetica, waar wij bij de afdeling Immunologie minder goed in thuis zijn. Dit resultaat is echt een voorbeeld van een fantastische samenwerking over de grenzen van vakgebieden.”

Thymus stimuleren
In eerste instantie is de opheldering van de route van stamcel tot T-cel een fijne bevrediging van wetenschappelijke nieuwsgierigheid. Maar het kan uiteindelijk ook implicaties hebben voor behandelingen, denkt Staal. “We weten nu hoe het zit bij de muis, maar we willen natuurlijk ook graag weten of het bij de mens hetzelfde werkt. Die kennis kunnen we bijvoorbeeld gebruiken om het immuunsysteem van ouderen te stimuleren. Als je ouder wordt, gaat de thymus minder goed werken en wordt je immuunsysteem minder krachtig. Het is nog toekomstmuziek, maar het zou mooi zijn als we de thymus bij ouderen kunnen aanzwengelen.”

Lees voor meer informatie het artikel Functional definition of a transcription factor hierarchy regulating T cell lineage commitment in Science Advances.

 

Aanvullende info ...

Raadpleeg de bron en/of aanbieder voor meer informatie over dit bericht. Nieuws kan veranderen, fouten of onjuistheden omvatten. Lees ook onze disclaimer en rapporteer a.u.b. berichten, reacties en/of beeld die ingaan tegen onze voorwaarden.

Klik op de onderstaande tags voor relevante berichten, indien aanwezig ...

Naam auteur en/of bewerkt door: LUMC
Fotograaf of fotobureau: : INGImages
Bron bij dit artikel: : LUMC
Wat is de URL bij deze bron?: https://www.lumc.nl/over-het-lumc/nieuws/2020/Augustus/stamcel-t-cel/
Originele titel: Wetenschappers ontdekken hoe een stamcel een T-cel wordt
Doelgroep: Zorgprofessionals, Studenten
Datum: 2020-08-03

Relevante artikelen ...

Nieuw klinisch onderzoek longkanker Gemiddeld genomen leeft 5 jaar na de diagnose nog 65% van alle mensen met kanker In Erasmus MC is een nieuw klinisch onderzoek van start gegaan met e... Wetenschap & onderwijs Wed, 17 Nov 2021, 11:34:01
Zeldzame mutatie bij de amish leert hersenwetenschappers over autisme Over de precieze werking van autisme is nog weinig bekend, maar de erfelijkheid van de aandoening is hoog Een zeldzame mutatie die in de amish-gemeen... Wetenschap & onderwijs Thu, 30 Sep 2021, 12:50:41
Onderzoek slangengif een veilig stollingsmedicijn? De Australische bruine slang is een van de giftigste slangen in de wereld Ruim tien jaar geleden begon Daniël Verhoef zijn promotieonderzoek naar sto... Wetenschap & onderwijs Sat, 18 Sep 2021, 18:21:03
De alvleesklier bevat geen stamcellen In veel organen zorgen stamcellen voor het blijven vernieuwen van weefsel Uit onderzoek blijkt dat er in de alvleesklier geen stamcellen aanwezig zij... Wetenschap & onderwijs Thu, 05 Aug 2021, 20:02:48
Onderzoek muizen-DNA die relevant zijn voor menselijke gezondheid en ziekte Het menselijk genoom bevat "donkere" gebieden -stukken DNA-sequentie die moeilijk te sequencen zijn met standaardtechnologieën Met behulp van geavanc... Wetenschap & onderwijs Wed, 04 Aug 2021, 12:41:09
Eerste genetische risicofactoren voor clusterhoofdpijn gevonden Clusterhoofdpijn is een neurologische aandoening met terugkerende ondraaglijke hoofdpijn aan één kant van het hoofd, meestal rond het oog Een team va... Wetenschap & onderwijs Wed, 21 Jul 2021, 19:48:04