(advertentie)

Niet het ontbreken van een gen is de oorzaak van de stofwisselingsziekte, maar een vermeerdering van een stukje DNA

Onderzoekers van Amsterdam UMC hebben via een nieuwe methode een uitzonderlijk genetisch mechanisme ontrafeld als oorzaak van een invaliderende bewegingsstoornis bij kinderen. Niet het ontbreken van een gen is de oorzaak van de stofwisselingsziekte, maar een vermeerdering van een stukje DNA. Voor de eerste keer is aangetoond dat dit verschijnsel een stofwisselingsziekte veroorzaakt. Het onderzoek is gepubliceerd in het gezaghebbende wetenschappelijk tijdschrift The New England Journal of Medicine.

Stofwisselingsziekten (metabole ziekten) zijn een groep van meer dan duizend aangeboren aandoeningen. Ze zijn de belangrijkste doodsoorzaak bij kinderen onder de 15 jaar. Bij deze ziekten is de chemische fabriek van de cel - en daarmee de bouwstenen en energievoorziening - verstoord. De oorzaak is meestal één spelfout in het DNA. 
Met de techniek exome sequencing, het in kaart brengen van alle letters van meer dan 22 duizend genen die betrokken zijn bij de aanmaak van eiwitten, lukt het bij 50 procent van de stofwisselingsziekten zo’n spelfout te vinden. In de andere helft niet. Wat is er mis met hun DNA?

Nieuwe techniek
Wetenschappers uit Amsterdam UMC hebben een combinatie van nieuwe technieken toegepast om zowel het DNA als de chemische processen waarvoor het DNA verantwoordelijk is, in kaart te brengen. Ze hebben zo een mysterie opgelost bij jonge kinderen met een taal/spraakachterstand, en verstoringen van het evenwicht en coördinatie (een vorm van ataxie). Deze jonge patiënten kunnen uiteindelijk alleen nog met een kruk lopen of zijn aangewezen op een rolstoel.

Onderzoeker André van Kuilenburg: ‘Hoewel artsen vermoedden dat een erfelijke stofwisselingsziekte de oorzaak kon zijn van deze neurologische symptomen, kon geen DNA-spelfout gevonden worden. We hebben daarom in een internationale samenwerking de chemische processen in de cellen van de patiënt bestudeerd en het totale genoom met Whole Genome Sequencing. Zo ontdekten we dat een stukje DNA, vlak voor het zogenoemde glutaminase gen, zich juist had vermeerderd waardoor het gen werd uit gezet. Een unieke vondst want meestal ontbreekt bij een ziekte een gen of is een lettercode in het DNA veranderd of weggevallen’.

Implicaties
Onderzoeker en kinderarts-geneticus Clara van Karnebeek: ‘Om dit soort verlengingen op te sporen, moet je zoeken tussen miljarden stukjes DNA; de bekende naald in de hooiberg. Bij de vermeerdering die we gevonden hebben, heeft het stukje DNA achthonderd tot twaalfhonderd keer de normale lengte gekregen. Het is voor het eerst dat we dit type DNA-afwijking hebben gevonden als oorzaak van een metabole ziekte.’ Zo’n teveel aan DNA heeft tot gevolg dat de communicatie tussen de hersencellen niet goed verloopt en verbindingen tussen deze zenuwcellen verdwijnen. Van Karnebeek vermoedt dat dergelijke 'verlengingen' verantwoordelijk zijn voor meer dan twee procent zeldzame ziekten die onderzoekers niet via de oude werkwijze konden opsporen. ‘We verwachten met onze nieuwe methodiek ook de genetische oorzaak van andere, nog onbegrepen, stofwisselingsziekten te vinden.’ Dankzij dit onderzoek van Amsterdam UMC is voor patiënten met deze degeneratieve hersenaandoening een diagnose beschikbaar. De volgende stap is op zoek te gaan naar zorg op maat. De studies naar behandeling gericht op de onderliggende oorzaak zijn reeds begonnen.

 

Aanvullende info ...

Raadpleeg de bron en/of aanbieder voor meer informatie over dit bericht. Nieuws kan veranderen, fouten of onjuistheden omvatten. Lees ook onze disclaimer en rapporteer a.u.b. berichten, reacties en/of beeld die ingaan tegen onze voorwaarden.

Klik op de onderstaande tags voor relevante berichten, indien aanwezig ...

Fotograaf of fotobureau: : INGImages
Bron bij dit artikel: : Amsterdam UMC
Wat is de URL bij deze bron?: https://www.amc.nl/web/nieuws-en-verhalen/actueel/actueel/doorbraak-in-diagnostiek-teveel-dna-veroorzaakt-stofwisselingsziekte-.htm
Originele titel: Doorbraak in diagnostiek: teveel DNA veroorzaakt stofwisselingsziekte
Doelgroep: Zorgprofessionals, Studenten
Datum: 2019-04-12

Relevante artikelen ...

Onderzoek werking coronavaccin bij mensen met auto-immuunziekten Het afweersysteem is onze verdediging tegen ziekteverwekkers als bacteriën, virussen of parasieten Mensen met auto-immuunziekten – waarbij de afweer ... Wetenschap & onderwijs Thu, 18 Feb 2021, 15:41:22
Onderzoek naar de invloed van genen op het microbioom Van de anderhalve kilo aan darmbacteriën die je bij je draagt, verschilt namelijk 80% met het microbioom van je buurman Naast eetgewoonten en medicij... Wetenschap & onderwijs Tue, 16 Feb 2021, 11:38:41
Genetische oorzaken van zeldzame ziekten makkelijker op te sporen De identificatie van genen die betrokken zijn bij het ontstaan van zeldzame ziekten is de laatste jaren sterk toegenomen  Ontwikkelingen in DNA-... Wetenschap & onderwijs Sun, 31 Jan 2021, 07:29:57
Om ernstige ziekte te voorkomen mag DNA aangepast worden Dat is de uitkomst van de DNA-dialoog, een serie gesprekken over knutselen aan erfelijk materiaal De meeste Nederlanders hebben geen principiële bezw... Wetenschap & onderwijs Tue, 26 Jan 2021, 11:54:45
Ontrafeling Immuunreactie bij COVID-19 Het immuunsysteem probeert het virus dat COVID-19 veroorzaakt, SARS-CoV-2, vanaf het begin van de besmetting op te ruimen Bij ernstig COVID-19 kampen... Wetenschap & onderwijs Wed, 13 Jan 2021, 20:58:32
Onderzoek nieuwe behandeling bloedingsziekte Von Willebrand Er is voor deze studie 900.000 euro uitgetrokken Internist-hematoloog prof. Frank Leebeek en celbioloog dr. Ruben Bierings hebben van het NWO een gro... Wetenschap & onderwijs Sun, 27 Dec 2020, 07:26:02