Voor veel hersenaandoeningen wordt steeds duidelijker welke DNA-afwijkingen verantwoordelijk zijn

Een team wetenschappers komt met nieuwe onderzoeksmethodes om ontwikkelingsstoornissen in de hersenen beter te kunnen genezen. In dit project (BRAINMODEL) werken Radboudumc en VU Amsterdam met andere kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties, beroepsverenigingen en bedrijven aan deze nieuwe methodes op basis van stamcellen. ZonMw heeft hiervoor 4 miljoen euro subsidie toegekend.

Voor veel hersenaandoeningen wordt steeds duidelijker welke DNA-afwijkingen verantwoordelijk zijn. Wat nog ontbreekt is een goede systematische benadering om deze kennis en onderliggende biologische mechanismen te koppelen aan behandelmogelijkheden.

Optimale behandeling
Het BRAINMODEL-consortium wil deze methoden integreren met diagnostische technieken en relateren aan andere technieken zoals EEG (waarbij hersenactiviteit elektronisch wordt gemeten), om zo de optimale behandeling te vinden voor individuele patiënten. Hiermee wil BRAINMODEL bijdragen aan een betere therapiekeuze en succesvollere behandeling van hersenaandoeningen. Tegelijkertijd worden bijkomende ethische en maatschappelijke vragen van het gebruik van deze technieken onderzocht, samen met patiënten, patiënt-verenigingen, clinici en vertegenwoordigers vanuit industrie en andere maatschappelijke partners in het consortium.

Levende zenuwcellen in een kweekbakje
De nieuwe methodes waar BRAINMODEL aan werkt, zijn gebaseerd op cellen van de patiënt waarmee netwerken van levende zenuwcellen in kweekbakjes worden geproduceerd. Deze lijken sterk op de zenuwnetwerken in onze hersenen. Dit heet pluripotente stamcel-technologie (iPSC) en dit biedt nieuwe mogelijkheden om menselijke ziekten te begrijpen en gepersonaliseerde behandelingen te vinden. Met name voor hersenaandoeningen zijn iPSC-gebaseerde strategieën veelbelovend, omdat deze het probleem ondervangen dat onderzoekers moeilijk toegang kunnen krijgen tot hersenweefsel van levende patiënten om onderliggende oorzaken te bestuderen.

BRAINMODEL wil iPSC-gebaseerde analyses gebruiken om afwijkende functies in het materiaal van patiënten met hersenaandoeningen te vinden en deze te koppelen aan klinische gegevens, zoals EEG-biomarkers en symptoomschalen. Dit laatste wordt uitgevoerd met twee klinische centra: het N=You kenniscentrum in Amsterdam en het Vincent van Gogh Institute for Psychiatry in Nijmegen. Vervolgens testen de onderzoekers of de afwijkende cellulaire eigenschappen in de iPSC-gebaseerde analyses met bestaande medicatie te verhelpen zijn. Zo ja, dan kunnen artsen van de klinieken deze medicatie gaan gebruiken bij de behandeling van de betreffende patiënten. Wordt er geen bestaande medicatie gevonden om afwijkende eigenschappen te corrigeren, dan zet BRAINMODEL speciaal ontwikkelde nanochip-technologie in om op grotere schaal iPSC-gebaseerde analyses uit te voeren. Op die manier wordt grootschalig medicijnonderzoek mogelijk, inclusief het ontwerpen van nieuwe medicatie. Hiervoor worden humane zenuwcellen gekweekt op nanochips, om cellulaire analyses te automatiseren en op te schalen. Hiermee kunnen honderd keer meer geneesmiddelen getest worden en nieuwe geneesmiddelen ontwikkeld worden.

Het BRAINMODEL-consortium is opgericht door Matthijs Verhage (VU Amsterdam en Amsterdam UMC) en Nael Nadif Kasri (Radboudumc). Andere kennisinstellingen vertegenwoordigd in BRAINMODEL zijn Erasmus MC, Universiteit Twente, Radboud Universiteit en Vincent van Gogh Institute for Psychiatry. Het consortium heeft van ZonMw een subsidie van vier miljoen euro ontvangen in het kader van de subsidieoproep Multidisciplinaire Consortia Programma Pluripotent Stem cells for Inherited Diseases and Embryonic Research (PSIDER). Kijk voor meer informatie en alle partners van het consortium op www.brainmodel.nl.

 

Aanvullende info ...

Raadpleeg de bron en/of aanbieder voor meer informatie over dit bericht. Nieuws kan veranderen, fouten of onjuistheden omvatten. Lees ook onze disclaimer en rapporteer a.u.b. berichten, reacties en/of beeld die ingaan tegen onze voorwaarden.

Klik op de onderstaande tags voor relevante berichten, indien aanwezig ...

Naam auteur en/of bewerkt door: Radboudumc
Fotograaf of fotobureau: : INGImages
Bron bij dit artikel: : Radboudumc
Wat is de URL bij deze bron?: https://www.radboudumc.nl/nieuws/2021/precisiegeneeskunde-voor-hersenaandoeningen
Originele titel: Precisiegeneeskunde voor hersenaandoeningen
Doelgroep: Zorgprofessionals, Studenten
Datum: 2021-10-25

Relevante artikelen ...

Spierfunctie van statine-gebruikers beter door lichaamsbeweging Cholesterolverlagende middelen (statines) zijn één van de meest voorgeschreven medicijnen ter wereld ter preventie van hart- en vaatziekten Duurtrain... Anders Thu, 18 Nov 2021, 12:55:21
Alternatieve behandelingen kunnen soms schadelijk zijn voor kinderen Elk jaar klopt ongeveer vijf procent van alle Nederlanders – volwassenen en kinderen – aan bij een niet-reguliere behandelaar Niet-reguliere behandel... Anders Tue, 16 Nov 2021, 10:10:55
Door verbeterde bewaartechniek donorledematen langer houdbaar Een operatie als die van Maartje is een enorme uitdaging Maartje Bijl was 2 jaar geleden in het Radboudumc de eerste persoon in Nederland die twee ni... Anders Sat, 18 Sep 2021, 17:44:07
Visolie lijkt effect te hebben op stemming en impulsiviteit Er is onvoldoende bewijs dat omega-3-vetzuren psychische stoornissen kunnen voorkomen volgens de onderzoekers Het effect van visolie op verschillen... Anders Wed, 05 May 2021, 09:50:12
In 2020 minder medicijnrollen verstrekt Dat schrijft de SFK deze week in het Pharmaceutisch Weekblad Nederlandse apotheken verstrekten in 2020 aan ruim 530.000 mensen medicatie via een geïn... Anders Thu, 21 Jan 2021, 16:09:08
Aanpassing van de Wet geneesmiddelprijzen bespaart € 100 miljoen per jaar Fabrikanten van geneesmiddelen zijn in Nederland in het kader van de Wet geneesmiddelenprijzen (Wgp) gehouden aan maximumprijzenDe aanpassing van de W... Anders Sat, 26 Sep 2020, 13:33:47