Naast een toename van het aantal kinderen, blijkt uit het onderzoek van Spaans ook dat de meeste diagnoses in het najaar en in de winter gesteld worden

Het aantal kinderen dat per jaar de diagnose diabetes mellitus type 1 krijgt, is in de afgelopen dertig jaar verdubbeld. Dat concludeert Angelien Spaans-Hummelink in haar proefschrift. Spaans werkt als kinderarts op de diabetespolikliniek van de Isala in Zwolle en voerde haar onderzoek uit in samenwerking met het UMCG. ‘Het onderzoek komt eigenlijk voort uit praktijkvragen. Wij hadden het gevoel dat er steeds meer kinderen de diagnose krijgen, vooral in de winter. En we vroegen ons af in hoeverre pubers zelf in staat zijn hun bloedsuikerspiegel van het bloed te regelen. Onder andere deze vragen heb ik onderzocht en samengevat in mijn proefschrift.’ Spaans promoveert woensdag 15 mei bij de Rijksuniversiteit Groningen.

Kinderen met diabetes type 1 moeten meerdere keren per dag in hun vinger prikken om het glucosegehalte van het bloed te meten. Veel kinderen spuiten geen insuline meer maar hebben een insulinepomp waarmee zij wel steeds de juiste hoeveelheid insuline en bloedsuikerwaarde moeten instellen. Ze moeten steeds opletten wat ze eten en hoeveel suiker daarin zit. Gebeurt dat niet goed, dan kunnen ze een hyper of een hypo krijgen – een heftige ervaring, voor de kinderen zelf én voor de omgeving. De techniek wordt wel beter, waardoor het glucose meten en insuline toedienen makkelijker wordt, maar een geneesmiddel die de noodzaak tot insuline spuiten wegneemt, is er helaas voorlopig nog niet.

Vaker in de winter
Naast een toename van het aantal kinderen, blijkt uit het onderzoek van Spaans ook dat de meeste diagnoses in het najaar en in de winter gesteld worden. Spaans gebruikte voor haar onderzoek gegevens van kinderen van 0 tot 14 jaar uit de database Vektis, waarin zorgverzekeraars informatie bijhouden over gestelde diagnoses en uitgeschreven recepten voor medicatie. ‘De toename in het aantal diagnoses, en ook het feit dat dat seizoensgebonden is, is niet uniek voor Nederland,’ vertelt ze. ‘Dat beeld zien we wereldwijd.’ Een directe verklaring voor die seizoensgebondenheid is er nog niet. ‘Men vermoedt wel dat het met virussen te maken heeft, maar daar is nog geen sluitend bewijs voor.’ Opvallend is overigens dat de diagnose bij kinderen van 0 tot 4 jaar juist vaker in het voorjaar gesteld wordt. 

Auto-immuunziekten
Diabetes type 1 is een auto-immuunziekte: het afweersysteem keert zich tegen een systeem van het eigen lichaam, waardoor dat niet goed functioneert. ‘We weten al  dat kinderen met diabetes type 1 relatief vaak een andere auto-immuunziekte hebben, zoals een snelle of een te trage schildklier of coeliakie (glutenallergie).’ Ook daarvoor vond Spaans bewijs: kinderen met diabetes type 1 blijken 24 keer zo vaak ook een schildklieraandoening te hebben. Omdat er voor coeliakie geen medicijnen worden voorgeschreven, vond Spaans daarover geen gegevens in de database. 

Pubers
In de puberteit wordt het leven met diabetes type 1 vaak nog ingewikkelder. Pubers willen niet altijd aan anderen vertellen dat ze diabetes hebben en willen voor ‘gewoon’ meedoen. Ze vinden het meten van glucose niet altijd belangrijk, vergeten het vaak ook en eten tussendoortjes mee met hun vrienden. Ondertussen maken ze zich steeds meer los van hun ouders, willen niet dat die zich te veel met hen bemoeien. ‘We zien vaak dat ouders zelf ook vinden dat hun kinderen, als ze zo’n zestien jaar zijn, zelf wel hun bloedsuiker moeten kunnen regelen, en de pubers willen dat vaak zelf ook.’ Spaans vroeg zich af of pubers daar inderdaad zelfstandig genoeg voor zijn. ‘Ik heb daarom bij negentig pubers in kaart gebracht in hoeverre ze steeds voor het eten hun glucose meten en genoeg insuline toedienen voor ze gaan eten (bolussen). Dat blijken ze vaak niet te doen. Maar elke keer dat ze het wel doen, worden hun bloedwaarden beter.’ Spaans toont aan dat pubers die voor alle hoofdmaaltijden goed meten en bolussen, zes keer meer kans hebben de streefbloedwaarden te bereiken dan pubers die dat niet voor elke maaltijd doen.’

Begeleiding
Opvallend is dat pubers, naarmate ze ouder worden, steeds minder therapietrouw worden. Zelf ben ik als kinderarts geneigd om de pubers zelfstandigheid te geven, de ouders er niet meer altijd bij te betrekken. Maar blijkbaar is bijsturen van ouders toch wel nodig. Er is meer onderzoek nodig om uit te zoeken wat de goede balans is tussen loslaten en toch blijven begeleiden.’

 

Aanvullende info ...

Raadpleeg de bron en/of aanbieder voor meer informatie over dit bericht. Nieuws kan veranderen, fouten of onjuistheden omvatten. Lees ook onze disclaimer en rapporteer a.u.b. berichten, reacties en/of beeld die ingaan tegen onze voorwaarden.

Klik op de onderstaande tags voor relevante berichten, indien aanwezig ...

Fotograaf of fotobureau: : INGImages
Bron bij dit artikel: : UMCG
Wat is de URL bij deze bron?: https://www.umcg.nl/NL/UMCG/Nieuws/Persberichten/Paginas/proefschrift-angelien-spaans.aspx
Originele titel: Aantal kinderen met diabetes type 1 verdubbeld
Doelgroep: Zorgprofessionals, Studenten
Datum: 2019-05-14

Relevante artikelen ...

Data beschikbaar gesteld voor onderwijsprogramma AJSPH door Lifelines De Aletta Jacobs School of Public Health heeft de Regional Year Challenge in het leven geroepen Voor het eerst zijn gegevens vanuit het grote bevolki... Wetenschap & onderwijs Mon, 20 Sep 2021, 12:24:42
Belangrijker dan de diagnose is het kind zelf Uit onderzoek bleek dat de aard van de ziekte of aandoening niet bepalend of verklarend is voor de vermoeidheid In Nederland is meer dan een op de vi... Wetenschap & onderwijs Wed, 15 Sep 2021, 19:41:12
Screening op taalachterstand bij kinderen kan nog verder verbeteren In een klas of groep van twintig kinderen, heeft – statistisch gezien – één kind een taalontwikkelingsstoornis Het gebruik van een nieuwe Early Langu... Wetenschap & onderwijs Mon, 31 May 2021, 12:25:49
Beter luisteren naar kinderen door onderzoekers Medisch-wetenschappelijk onderzoek met kinderen is belangrijk om de gezondheidszorg voor kinderen te verbeteren Onderzoekers die medisch-wetenschappe... Wetenschap & onderwijs Mon, 18 Jan 2021, 15:46:41
Subsidie voor ontwikkeling infrastructuur zeldzame tumoren Het Nederlandse samenwerkingsverband FORCE wil de samenwerking tussen artsen en onderzoekers van zeldzame tumoren vereenvoudigen 'Het verheugt me ten... Wetenschap & onderwijs Wed, 30 Dec 2020, 13:24:06
Onderzoek wijst uit dat apathie een belangrijke, vroege voorspeller van dementie is Fronto-temporale dementie is een belangrijke vorm van dementie bij mensen Apathie voorspelt sommige vormen van dementie al jaren voordat de eerste sy... Wetenschap & onderwijs Tue, 15 Dec 2020, 16:41:26