Na een infectie vermenigvuldigen T-cellen in ons lichaam zich als een razende

Onderzoekers van het Antoni van Leeuwenhoek en het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) hebben een volgsysteem gemaakt dat aantoont hoe vaak cellen hebben gedeeld. Hiermee ontdekten ze een tot dusver onbekende populatie afweercellen, namelijk jonge geheugencellen die zich gedragen als stamcellen. Juist deze cellen blijken een cruciale rol te spelen bij de snelle reactie van ons immuunsysteem na een tweede infectie met dezelfde ziekteverwekker. Daarom zijn ze zeer interessant met het oog op de ontwikkeling van vaccins.

Na een infectie vermenigvuldigen T-cellen in ons lichaam zich als een razende. Een groot deel hiervan struint het lichaam af en doodt cellen die zijn geïnfecteerd. Als de ziekteverwekker is opgeruimd gaan de meeste T-cellen dood, maar blijft een kleine groep geheugen T-cellen over. Zij zorgen voor immuniteit op de lange termijn.

De onderzoekers, onder leiding van Ton Schumacher van het Antoni van Leeuwenhoek en Ferenc Scheeren van het LUMC, wilden deze groep geheugencellen beter leren kennen. Met name wilden ze een fundamentele discussie beslechten over de vraag: bestaat de groep geheugencellen uit cellen die al heel vaak hebben gedeeld en daarna een verjongingskuur hebben ondergaan? Of zijn het cellen die altijd jong zijn gebleven, en weinig gedeeld hebben, en daarom konden overleven.  

Fouten volgen 
Om hierachter te komen ontwikkelden onderzoekers Kaspar Bresser en Lianne Kok een tool om te meten hoe vaak T-cellen hebben gedeeld. Ze wisten: bij elke celdeling kunnen er mutaties, oftewel fouten in het DNA, ontstaan. Die fouten konden ze als verklikkers gebruiken om het aantal delingen te meten. Ze brachten daarom een kunstmatig stukje DNA in de T-cel dat erg gevoelig is voor fouten. Zodra er een fout ontstaat in dit stukje DNA kleurt de cel, en ook al zijn nakomelingen, rood. "Hoe groter het aandeel rode cellen in een populatie is, hoe meer die groep cellen dus heeft gedeeld," aldus Bresser. 

Deze ‘foutenverklikker’, DivisionRecorder gedoopt, is de eerste in zijn soort. Hij kan namelijk honderden celdelingen volgen, in plaats van de 5 tot 8 delingen die conventionele methodes kunnen meten.  

Twee groepen geheugencellen
De onderzoekers injecteerden de T-cellen met de foutenverklikker in het bloed van muizen, en volgden twee maanden lang nauwgezet wat er gebeurde. Tot hun verrassing zagen ze dat de geheugencellen niet één homogene groep vormden. Bresser: "We zagen een groep geheugencellen met een groot percentage rode cellen, die dus al heel vaak hadden gedeeld. Deze cellen leken veel op de T-cellen die geïnfecteerde cellen doden, en hebben dat eerder waarschijnlijk ook gedaan. Daarnaast ontdekten we een groep van jonge T-cellen die zichzelf in rust hebben gehouden tijdens de eerste infectie en zich gedragen als stamcellen." Hiermee brachten ze uitkomst in de oude discussie over de aard van de geheugencellen: het is niet óf-óf maar het klopt allebei. 

Jonge, fitte, geheugencellen cruciaal bij bestrijden her-infectie
De onderzoekers zagen bovendien dat na een tweede infectie met hetzelfde pathogeen, vooral deze jonge geheugen T-cellen als een gek gaan delen en de infectie te lijf gaan. Bresser: "Dit is het eerste bewijs dat geheugen T-cellen die nog maar weinig hebben gedeeld, cruciaal zijn bij een her-infectie."

‘Dé cellen die je na vaccinatie wil hebben’ 
Volgens de onderzoekers onderstreept deze studie het belang van de jonge geheugen T-cellen die zij hebben geïdentificeerd  als dé cellen die je door middel van vaccinatie wilt opwekken. "De jonge geheugen T-cellen zijn bij een her-infectie heel fit en krachtig. Door beter te begrijpen hoe deze cellen eruitzien en werken kunnen we mogelijk vaccinaties verbeteren en bijvoorbeeld beter bepalen wanneer een boostervaccinatie gegeven kan worden", zegt Ferenc Scheeren. 

Lees meer over het onderzoek in Nature Immunology

 

Aanvullende info ...

Raadpleeg de bron en/of aanbieder voor meer informatie over dit bericht. Nieuws kan veranderen, fouten of onjuistheden omvatten. Lees ook onze disclaimer en rapporteer a.u.b. berichten, reacties en/of beeld die ingaan tegen onze voorwaarden.

Klik op de onderstaande tags voor relevante berichten, indien aanwezig ...

Naam auteur en/of bewerkt door: LUMC
Fotograaf of fotobureau: : INGImages
Bron bij dit artikel: : LUMC
Wat is de URL bij deze bron?: https://www.lumc.nl/over-het-lumc/nieuws/2022/April/Jonge-slapende-geheugencellen-zijn-cruciaal-bij-bestrijden-tweede-infectie/
Originele titel: Jonge, slapende geheugencellen zijn cruciaal bij bestrijden tweede infectie
Doelgroep: Zorgprofessionals, Studenten
Datum: 2022-04-10

Relevante artikelen ...

Veldonderzoek naar werking malariavaccin leverde een verrassing op Het vaccin bevat een eiwitfragment van de sporozoïet-oppervlakte, waar het lichaam dan antilichamen tegen kan ontwikkelen In veldonderzoek naar de we... Wetenschap & onderwijs Mon, 23 May 2022, 14:28:30
Beter begrip van zeldzame nierziekte door kleine mininieren Het nefrotisch syndroom is een zeldzame nieraandoening, waarbij de filtertjes in de nieren niet goed werken Nierorganoïden, kleine mini-nieren die in... Wetenschap & onderwijs Tue, 10 May 2022, 14:07:14
Onderzoek naar agressieve kankercel Een patiënt met de diagnose kanker heeft steeds betere vooruitzichten, omdat medicijnen effectiever worden Uitzaaiingen bij kanker zijn vaak te wijte... Wetenschap & onderwijs Sat, 19 Mar 2022, 11:51:13
Nieuwe rol ontdekt voor SUMO-proteïnen in tumorimmunologie In de toekomst kan deze nieuwe rol voor SUMO-proteïnen de behandeling van alvleesklierkanker mogelijk verbeteren In een succesvolle preklinische stud... Wetenschap & onderwijs Tue, 25 Jan 2022, 15:35:10
Subsidie voor ontwikkeling gentherapieën zeldzame spierziekten Met gentherapie kan de genetische code weer leesbaar worden gemaakt Twee projecten op het gebied van zeldzame spierziekten van onderzoekers van het... Wetenschap & onderwijs Wed, 01 Dec 2021, 10:34:14
Nieuw Europees project om beter zicht op RS-virus te krijgen Een RS-virusinfectie (Respiratoir Syncytieel Virus) is een virus dat een infectie aan de luchtwegen kan veroorzaken Het RIVM Rijksinstituut voor Volk... Wetenschap & onderwijs Tue, 02 Nov 2021, 15:00:57

Volg het nieuws ook via...

 

facebook Facebook

twitter Twitter

rss RSS

mail E-mail nieuwsbrief

 ZorgKrant.nl binnen Twitter.com