Covid19 zelf verhoogt het risico op trombose en longembolie sterk en door te vaccineren wordt dit risico heel veel kleiner

Saskia Middeldorp, hoofd Afdeling Interne Geneeskunde Radboudumc en trombose-expert, was de laatste tijd diverse malen in het nieuws om duiding te geven bij het optreden van zeer zeldzame trombose in combinatie met lage bloedplaatjes (trombocytopenie) na vaccinatie met het AstraZeneca vaccin.

Samenvatting bevindingen rondom zeer zeldzame trombose en oordeel EMA en Duits onderzoek (Bronnen: EMA, German Society of Thrombosis and Haemostasis)

Oordeel EMA AstraZeneca vaccinatie
Op 18 maart 2021 heeft het EMA de meldingen van trombose in combinatie met lage bloedplaatjes opnieuw beoordeeld. Tussen “gewone” trombose (in het been of in de longen) en het vaccin is geen verband gevonden, concludeerde het EMA. Een verband tussen de tromboseklachten in combinatie met de lage bloedplaatjes en het vaccin is echter niet uit te sluiten. Het EMA oordeelde dat de voordelen opwegen tegen de nadelen en dat de klachten sowieso dusdanig zeldzaam zijn dat gesproken kan worden van een veilig vaccin. Daarna is de vaccinatie met AstraZeneca in veel landen, inclusief Nederland en Duitsland, hervat.

Mechanisme zeldzame trombose met lage bloedplaatjes in kaart gebracht
Op 19 maart werden belangrijke onderzoeksresultaten naar buiten gebracht via de Duitse wetenschappelijke vereniging van Trombose en Hemostase. Het mechanisme van de zeer zeldzame combinatie van trombose op bijzondere plaatsen met een sterk verlaagd aantal bloedplaatjes (trombocytopenie genoemd) lijkt hierin opgehelderd. Er is sprake van een immuunrespons die bekend staat als heparine-geïnduceerde trombocytopenie (HIT). Dit zeldzame ziektebeeld gaat gepaard met trombose gecombineerd met lage bloedplaatjes en bloedingen en kan optreden na behandeling met heparine. In de gevallen die gemeld zijn na vaccinatie treedt het fenomeen op zonder dat er heparine in het spel was.

De antistoffen die, hoogstwaarschijnlijk als reactie op de vaccinatie worden gevormd, activeren de bloedplaatjes, die op hun beurt weer het stollingssysteem activeren. Dit leidt vervolgens tot een enorme “stollingsstorm”, waarbij de bloedplaatjes samenklonteren in stolsels die de bloedbaan blokkeren (trombose); hierdoor vermindert het aantal bloedplaatjes in de bloedbaan. Deze bevinding is heel belangrijk, omdat de gebruikelijke antistollingsbehandeling met heparine het ziektebeeld erger maakt. Onmiddellijke herkenning van dit hele zeldzame fenomeen zal leiden tot een betere behandeling met alternatieve antistollingsmiddelen en een betere uitkomst.

Geen relatie met ‘gewone’ trombose of longembolie
Het trombose-mechanisme zoals in de bovengenoemde gevallen beschreven, is nadrukkelijk heel anders dan bij de meeste patiënten voorkomt die trombose of longembolie hebben (gehad). Daar spelen de gebruikelijke risicofactoren zoals (erfelijke) aanleg, hormoongebruik, ziekenhuisopname etc. een rol. Deze patiënten hebben ook geen sterk verlaagde bloedplaatjes. Er is geen verband aangetoond tussen deze “gewone” vormen van trombose en het AstraZeneca vaccin en er is geen reden om af te zien van vaccinatie. Covid19 zelf verhoogt het risico op trombose en longembolie sterk en door te vaccineren wordt dit risico heel veel kleiner.

Bijwerkingen
Gewone bijwerkingen van de vaccinatie zoals spierpijn en hoofdpijn kunnen 1 tot 2 dagen na vaccinatie optreden. Als er langer dan 3 dagen na vaccinatie onbegrepen klachten ontstaan of aanwezig blijven, zoals (ernstige) hoofdpijn of duizeligheid of anderszins onwel zijn, is dit een reden om contact te zoeken met een arts.

Het is bij bijwerkingen van elke vaccinatie raadzaam om een arts te raadplegen als de bijwerkingen te lang aanhouden.

Kijk ook op de site van het RIVM en de Trombose Stichting voor meer informatie.

 

Aanvullende info ...

Raadpleeg de bron en/of aanbieder voor meer informatie over dit bericht. Nieuws kan veranderen, fouten of onjuistheden omvatten. Lees ook onze disclaimer en rapporteer a.u.b. berichten, reacties en/of beeld die ingaan tegen onze voorwaarden.

Klik op de onderstaande tags voor relevante berichten, indien aanwezig ...

Naam auteur en/of bewerkt door: Radboudumc
Fotograaf of fotobureau: : INGImages
Bron bij dit artikel: : Radboudumc
Wat is de URL bij deze bron?: https://www.radboudumc.nl/nieuws/2021/zeer-zeldzame-trombose-met-lage-bloedplaatjes-na-vaccinatie-astrazeneca
Originele titel: Zeer zeldzame trombose met lage bloedplaatjes na vaccinatie AstraZeneca
Doelgroep: Zorgprofessionals, Beleidsmakers, Mantelzorgers, Studenten
Datum: 2021-03-24

Relevante artikelen ...

Cerebrale veneuze sinustrombose bijwerking AstraZeneca vaccin Lareb adviseert meer onderzoek naar het ontstaan van trombose na coronavaccinaties Het EMA heeft besloten cerebrale veneuze sinustrombose (CVST) op t... Acute zorg Tue, 23 Nov 2021, 15:27:04
Na vaccinatie met AstraZeneca vaccin ontsteking van het ruggenmerg gemeld Lareb heeft het CBG geïnformeerd over deze mogelijke nieuwe bijwerking Bijwerkingencentrum Lareb ontving tot 15 juni 2021 vier meldingen van myelitis... Acute zorg Wed, 14 Jul 2021, 19:55:48
Ontsteking van de hartspier en hartzakje bijwerking van Pfizer- en Moderna vaccin Dat het optreedt ná vaccinatie betekent niet dat het vaccin altijd de oorzaak is Ontsteking van de hartspier (myocarditis) en hartzakje (pericarditis... Acute zorg Tue, 13 Jul 2021, 14:52:45
Mensen geboren in 1989 uitgenodigd voor coronavaccinatie Zij krijgen het vaccin van BioNTech/Pfizer of Moderna Mensen uit 1989 kunnen vanaf vandaag via www.coronavaccinatie-afspraak.nl hun vaccinatieafspraa... Acute zorg Thu, 10 Jun 2021, 10:30:11
Coronavaccin van Pfizer/BioNTech goedgekeurd voor kinderen vanaf 12 jaar Wanneer de Europese Commissie het advies overneemt, mag dit vaccin binnen de Europese Unie gebruikt worden voor mensen vanaf 12 jaar Het coronavaccin... Acute zorg Mon, 31 May 2021, 15:45:25
Laag aantal bloedplaatjes en trombose mogelijk bijwerking bij het Janssen vaccin Op woensdag 21 april zijn in Nederland de eerste prikken met het Janssen vaccin gezet In de Verenigde Staten zijn acht meldingen bekend van stolselvo... Acute zorg Sun, 25 Apr 2021, 07:00:03