De interactieve online atlas toont patronen van hoe vaak bepaalde kankersoorten ergens voorkomen

Met de lancering van de Nederlandse Kankeratlas van IKNL, kan iedereen die dat wil inzicht krijgen in de impact van kanker per regio. De interactieve online atlas toont patronen van hoe vaak bepaalde kankersoorten ergens voorkomen (incidentie), gebaseerd op waar mensen woonden toen ze de diagnose kregen.

Dit is door IKNL in kaart gebracht voor de 24 meest voorkomende kankersoorten in Nederland en voor al die kankersoorten samen. Voor een aantal van de kankersoorten is variatie per regio te zien en voor andere niet of nauwelijks. Voor alle kanker samen is nauwelijks variatie te zien tussen gebieden in Nederland.

Per regio, gebaseerd op de eerste drie cijfers van een postcode, wordt in de Kankeratlas aangegeven of het aantal diagnoses van een bepaalde kankersoort hoger is, lager of gelijk aan wat we verwachten op basis van het Nederlands gemiddelde. Waar mogelijk wordt in de Kankeratlas onder de knop ‘info kankersoorten’ aanvullende informatie per kankersoort gegeven over waar de variatie te zien is en waardoor de variatie kan komen.

Wat is de kankeratlas

Veel variatie in longkanker, huidkanker en baarmoederhalskanker
Een van de kankersoorten waarvoor we regionaal veel variatie in het aantal diagnoses zien is longkanker. Wat daarbij opvalt is dat in vrijwel alle grootstedelijke gebieden verschillen te zien zijn per wijk. Dit komt waarschijnlijk voornamelijk door verschillen in hoeveel mensen in het verleden hebben gerookt. Uit wetenschappelijk onderzoek weten we, dat zo’n 80% van de longkankerdiagnoses veroorzaakt wordt door roken, zo’n 10% door luchtverontreiniging door bijvoorbeeld verkeer, houtstook en radon en van de andere 10% zijn de factoren nog onbekend. 

Daarnaast laat IKNL in de Kankeratlas zien dat er in veel gebieden langs de kust meer huidkanker voorkomt dan gemiddeld in Nederland. Waarschijnlijk wordt dit veroorzaakt door blootstelling aan een hoger aantal zonuren en sterkere zonkracht langs de kust. 

Verder zien we in de atlas verschillen in hoe vaak baarmoederhalskanker voorkomt. Dat komt waarschijnlijk door het al dan niet meedoen aan het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. In dit bevolkingsonderzoek is een voorstadium van baarmoederhalskanker relatief eenvoudig op te sporen en weg te halen, waardoor baarmoederhalskanker wordt voorkomen. 

Versnellen onderzoek en stimuleren preventiebeleidsmaatregelen
‘Er is nog een lange weg te gaan om de redenen van alle geografische verschillen te begrijpen. Maar de atlas is ontworpen om inzicht te bieden en zo onderzoek te versnellen, vooral in de gebieden die dit het meest nodig hebben. Daarnaast kunnen er door de inzichten uit de Kankeratlas, bijvoorbeeld op het gebied van longkanker, huidkanker en baarmoederhalskanker, regionaal preventiebeleidsmaatregelen genomen worden om de impact van kanker te reduceren’, aldus Prof. dr. Valery Lemmens, onderzoeker, epidemioloog en bestuurder IKNL.

Lokale cijfers weerspiegelen geen individueel risico
Projectleider en onderzoeker Dr. Jaike Praagman benadrukt: ‘De Nederlandse Kankeratlas laat zien in welke regio’s het aantal kankerdiagnoses hoger of lager is dan we verwachten als we rekening houden met hoeveel mensen er in een regio wonen, hoe oud ze zijn en of het mannen of vrouwen zijn. Gebruikers van de atlas kunnen de informatie filteren per tumorsoort en op mannen of vrouwen. Het is echter belangrijk om je te realiseren dat de inzichten uit de Kankeratlas niet het eigen, individuele risico op kanker weerspiegelen, maar gemiddelden zijn voor ieder specifiek gebied.’

Wat kan je zelf doen om het risico op kanker te verminderen
Lemmens: ‘Ongeacht wat er in onze omgeving gebeurt, is het belangrijk te weten dat we ook zelf iets kunnen doen om het risico op kanker te verminderen. Iedereen weet inmiddels wel dat niet roken of stoppen met roken helpt om de gezondheid te bevorderen en het risico op heel veel verschillende kankersoorten te verminderen. Maar in het Trendrapport ‘Kanker in Nederland 2032, trends en prognoses’ dat IKNL eind 2022 uitbracht zien we ook, dat de meest voorkomende kankersoort in Nederland, huidkanker, sterk aan het stijgen is. Het is dus van belang ons goed te beschermen tegen de zon. Daarnaast kun je het risico op kanker verminderen door een gezond gewicht te behouden, alcoholinname te verminderen en regelmatig te bewegen. Ook veel groente en fruit en juist weinig bewerkt vlees en rood vlees (van runderen, varkens, schapen en geiten - red) eten, kunnen het risico op kanker verkleinen. Overweeg tenslotte wanneer je een oproep krijgt om mee te doen aan de bevolkingsonderzoeken zoals die er zijn voor darm-, borst- en baarmoederhalskanker.’

Totstandkoming
De Nederlandse Kankeratlas van IKNL is gebaseerd op de Australische Kankeratlas, gemaakt door Cancer Council Queensland, University of Technology (QUT) en FrontierSI. De geschatte cijfers die getoond worden in de Nederlandse Kankeratlas zijn berekend op basis van gegevens uit de Nederlandse Kankerregistratie (NKR) en populatiegegevens van het CBS, met behulp van geavanceerde statistische modellen en geografische analyses, ontwikkeld door statistici van QUT en Cancer Council Queensland. Voor alle teksten in de Kankeratlas is overleg geweest met inhoudsdeskundige wetenschappelijk onderzoekers en waar nodig ook met zorgprofessionals en medewerkers van de regionale GGD-en. 

Vervolg
Lemmens: ‘De Nederlandse Kankeratlas kan in de loop van de tijd worden uitgebreid met extra informatie en kan worden bijgewerkt zodra voldoende nieuwe data beschikbaar zijn op basis waarvan we wijzigingen zien in variatie. Maar allereerst gaan we ervaring opdoen met wat er nu is. We hebben in dit project veel geleerd van onze Australische collega’s over de statistische modellen die gebruikt zijn om de verzamelde NKR-gegevens te analyseren en deze informatie te presenteren in interactieve kaarten. We denken dat de Kankeratlas een belangrijke hulpbron is, waar alle Nederlanders van kunnen profiteren. We zijn verheugd dat KWF gerichte investeringen gaat doen naar aanleiding van de Kankeratlas van IKNL. De atlas biedt GGD’en en gemeenten op basis van data ook een extra inbreng bij het vormgeven van het regionale preventiebeleid, om zo de ongelijke kans op het krijgen van kanker in heel Nederland terug te brengen. Met elkaar kunnen we er zo uiteindelijk voor zorgen dat veel minder mensen worden getroffen door kanker.’

Meer informatie
Iedereen die dat wil kan de Nederlandse Kankeratlas vanaf nu gebruiken via www.iknl.nl/kankeratlas. Op deze pagina is ook meer achtergrondinformatie te vinden, een video met uitleg en antwoorden op veel gestelde vragen.

 

Aanvullende info ...

Raadpleeg de bron en/of aanbieder voor meer informatie over dit bericht. Nieuws kan veranderen, fouten of onjuistheden omvatten. Lees ook onze disclaimer en rapporteer a.u.b. berichten, reacties en/of beeld die ingaan tegen onze voorwaarden.

Klik op de onderstaande tags voor relevante berichten, indien aanwezig ...

Naam auteur en/of bewerkt door: IKNL
Fotograaf of fotobureau: : INGImages
Bron bij dit artikel: : IKNL
Wat is de URL bij deze bron?: https://iknl.nl/nieuws/2023/impact-per-regio-kankeratlas
Originele titel: Nederlandse Kankeratlas toont impact van kanker per regio
Doelgroep: Zorgprofessionals, Beleidsmakers, Mantelzorgers, Studenten
Datum: 2023-01-17

Relevante artikelen ...

Vooral door migratie is de bevolking gegroeid naar 17,8 miljoen inwoners De bevolking van Nederland groeide in de eerste drie kwartalen van 2022 vooral door buitenlandse migratie De bevolking van Nederland is in de eerste ... Anders Thu, 27 Oct 2022, 04:57:44
Voorlichting preventie huidkanker effectiever Bijna alle huidkanker komt doordat mensen tijdens hun leven blootstaan aan UVultraviolet-straling van de zon Voorkom dat de huid verbrandt. Dat is he... Anders Wed, 29 Jun 2022, 20:12:53
Voor drie groepen slachtoffers beroepsziekten is een tegemoetkoming in zicht De lijst met ziektes wordt de komende jaren verder uitgebreid Ziek worden omdat je in het verleden tijdens je werk in aanraking bent gekomen met geva... Anders Mon, 27 Jun 2022, 15:53:11
Gezonde leefstijl belangrijk voor veel Nederlanders Afnemende bereidheid te betalen voor ongezonde medemens Bijna 70% van alle Nederlanders is voorstander van het anders organiseren van zorg om deze go... Anders Tue, 17 May 2022, 07:22:44
Kans op behoud van vruchtbaarheid voor slechts de helft van jonge vrouwen met kanker Vrouwen in de vruchtbare leeftijd met kanker kunnen hun vruchtbaarheid verliezen door behandelingen Van de jonge vrouwen met kanker krijgt slechts ... Anders Sat, 14 May 2022, 17:14:07
Per 14 maart Coronavaccin Novavax beschikbaar Vanaf vandaag kan men bellen voor een vaccinatieafspraak bij de GGD Vanaf 14 maart kunnen mensen die dat willen een Novavax-vaccin krijgen bij de GGD... Anders Fri, 11 Mar 2022, 09:07:39

Volg het nieuws ook via...

 

facebook Facebook

twitter Twitter

rss RSS

mail E-mail nieuwsbrief

 ZorgKrant.nl binnen Twitter.com