Ondersteuning voor volwassenen lijkt minder goed ingebed in het lokale geheel dan voor jeugd

In 2024 sportten opnieuw meer volwassenen met een laag inkomen met een vergoeding via het Volwassenenfonds Sport & Cultuur dan een jaar eerder. Ook het aantal gemeenten dat samenwerkt met het fonds steeg verder. Maar het blijft lastig voor gemeenten om deze ondersteuning te organiseren. Dat blijkt uit een drietal onderzoeken van het Mulier Instituut.

Ondersteuning voor volwassenen lijkt minder goed ingebed in het lokale geheel dan voor jeugd. Dat maakt het aanvragen ervan minder toegankelijk. Gemeenten die deze ondersteuning (willen) aanpassen of zelf hulp wensen, zoeken vooral naar voldoende en structurele financiering.

Lokale beleidsverantwoordelijkheid vooral bij ander domein dan sport
In meer dan de helft van de gemeenten ligt de verantwoordelijkheid voor sportregelingen bij een ander beleidsdomein dan sport. Dit zijn vooral het armoedebeleid, het sociaal domein of werk en inkomen. In minder dan vier op de tien gemeenten ligt de verantwoordelijkheid (deels) bij sport.

Deze verschillen tussen gemeenten zijn begrijpelijk. Doel van de regelingen is inkomensondersteuning voor mensen die niet rond kunnen komen én het bevorderen van sportdeelname. Vanuit sportdeelnameperspectief lijkt betrokkenheid vanuit het sportdomein wenselijk. Vanuit inkomensondersteuning is een algemene wens juist meer eenvoud in het totale aanbod aan regelingen in gemeenten.

Helft sportverenigingen die steun ontvangen ervaart belemmeringen
Een derde van de sportverenigingen heeft leden die financiële steun nodig hebben voor de contributie. Vaak is dit een klein deel van de leden. De helft van deze verenigingen ervaart belemmeringen bij het organiseren van deze steun. Administratie en afstemming met de gemeente of uitvoeringsorganisatie noemen zij het vaakst.

Intermediairs positief over aanvraagproces, maar overzicht soms lastig
Intermediairs helpen inwoners met het indienen van een aanvraag voor financiële steun. Zij zijn overwegend positief over het proces. Wel helpt ervaring bij een soepel aanvraagproces. Het overzicht houden en op de juiste manier aanvragen kunnen namelijk lastig zijn. Bijvoorbeeld als er meerdere regelingen voor sport zijn.

Budget per aanvraag stijgt, voor jeugd en volwassenen
De uitgaven voor aanvragen via het Jeugdfonds én het Volwassenenfonds Sport & Cultuur zijn in 2024 gestegen. Voor jeugd met gemiddeld 10 euro per sportaanvraag en 24 euro per zwemlesaanvraag. Bij volwassenen steeg het gemiddelde met 7 euro. Voor fitness, kick-/thaiboksen en banenzwemmen was de stijging relatief groter. Dat betekent dat gemeenten meer budget nodig hebben voor deze ondersteuning.

Drie onderzoeken naar financiële regelingen
We onderzochten hoe verschillende betrokkenen het lokale stelsel van financiële regelingen ervaren. Daarvoor analyseerden we:

  • vragenlijsten onder lokale beleidsmedewerkers sport uit 140 gemeenten, 357 bestuurders van sportverenigingen en 73 zwembadmanagers;
  • interviews met 14 intermediairs uit verschillende gemeenten;
  • alle aanvragen bij het Jeugdfonds en Volwassenenfonds Sport & Cultuur in 2024.

Lees de samenvatting in de infographic Inkomensondersteuning voor sport en zwemles

Lees de drie rapporten
Sport- en zwemlesaanvragen via het Jeugd- en Volwassenenfonds Sport & Cultuur in 2024
Lokaal sportbeleid en aanbieders over inkomenssteun voor sport en zwemles
Intermediairs over het aanvragen van financiële steun voor sport en zwemles

Bron: Mulier Instituut