Baarmoederhalskanker wordt veroorzaakt door het humaan papillomavirus (HPV)

De Wereldgezondheidsorganisatie lanceerde onlangs een mondiale strategie om baarmoederhalskanker uit de wereld te helpen. Het ambitieuze onderzoeksproject PRESCRIP-TEC sluit daarop aan en kan vele vrouwenlevens redden. Ook LUMC-onderzoekers nemen eraan deel, vertelt gynaecoloog-oncoloog Jogchum Beltman.

De mondiale strategie en het onderzoek zijn beide hoognodig, zegt Beltman. Hij is een van de hoofdaanvragers van de Europese subsidie, waaraan ook Marlieke de Fouw, AIOS Gynaecologie bij het LUMC, een grote bijdrage leverde. “Baarmoederhalskanker is een enorm probleem, met name in ontwikkelingslanden ten zuiden van de Sahara en in Zuidoost-Azië”, zegt Beltman. “In sommige regio's hebben mensen niet tot nauwelijks toegang tot gezondheidszorg. 85% van de wereldwijde gevallen vindt daar plaats. De ziekte eist er veel levens, want in veel gebieden is er geen mogelijkheid tot bestraling, chemotherapie of een operatie. Dat terwijl deze kanker te voorkomen is.”

Screening met azijnzuur
Beltman legt uit dat baarmoederhalskanker wordt veroorzaakt door het humaan papillomavirus (HPV). Vrouwen met een chronische HPV-infectie ontwikkelen voorstadia van baarmoederhalskanker, die tijdens een bevolkingsonderzoek op te sporen zijn met een screening. In Nederland is screening met uitstrijkjes gemeengoed, maar in lage- en middeninkomenslanden is er vaak slechte toegang tot gezondheidszorg en is screening zeldzaam.

“Gelukkig bestaat er een snelle, alternatieve manier van screenen”, zegt Beltman. “Daarbij wordt door een gezondheidswerker azijnzuur aangebracht op de baarmoedermond – azijn uit de supermarkt voldoet daarvoor al. Afwijkingen zorgen voor een kleurverandering die met het blote oog te zien is. Behandeling gebeurt vervolgens met een bevriezings- of verhittingstechniek, die de ontwikkeling van kanker stopt. Dat is allemaal direct ter plaatse mogelijk, zonder ingewikkelde operaties."

Effectiever met kunstmatige intelligentie
Ondanks de eenvoud van deze screening en behandeling, zijn ze relatief arbeidsintensief in afgelegen gebieden. Dat terwijl snel ingrijpen erg belangrijk is. Daarom zet het nieuwe onderzoeksproject PRESCRIP-TEC in op een ‘winnende’ combinatie van een HPV-zelftest en screening met behulp van kunstmatige intelligentie (ook wel AI). De zelftest voeren vrouwen bij zichzelf uit met een wattenstok. Als ze HPV blijken te hebben en een screening nodig is, helpt AI-technologie de gezondheidswerkers bij het herkennen van de verkleuring van de baarmoedermond.

Op basis van duizenden foto’s van baarmoederhalsmonden is met deep learning een algoritme ontwikkeld dat hen middels een app assisteert bij de interpretatie. De app geeft aan welke medische acties nodig zijn. PRESCRIP-TEC ontving onlangs 3 miljoen euro Europese Horizon 2020-subsidie. Het onderzoek heeft de potentie om het aantal gevallen van baarmoederhalskanker wereldwijd sterk terug te brengen.

Bestrijding in ontwikkelingslanden
Onderzoekers van het LUMC zijn via de Female Cancer Foundation (FCF) bij het onderzoek betrokken, op uitnodiging van het UMCG. De FCF is opgericht door emeritus hoogleraar Lex Peters. Als LUMC-gynaecoloog werkte Peters veel in de tropen en zag er de vreselijke gevolgen van baarmoederhalskanker. De stichting zet zich in voor bestrijding ervan door middel van screening, met name in ontwikkelingslanden. Zodoende bestaat er een hechte band tussen de stichting en de afdelingen Gynaecologie (waar de FCF huist) en Pathologie. Promovendi doen onderzoek in landen die hard getroffen worden. Daar probeert de stichting met lokale partners de meest kwetsbare vrouwen te bereiken.

Jogchum Beltman: “Die combinatie van HPV-zelftesten en AI-ondersteunde screening zal veel levens redden en de druk op de gezondheidszorg in ontwikkelingslanden hopelijk verkleinen. Nu de subsidie is gehonoreerd, voeren we het project de komende drie jaar uit. Dat gebeurt in Oeganda, India, Bangladesh en Slowakije. De Global Health Unit van het UMCG heeft de leiding van het project.”

 

Aanvullende info ...

Raadpleeg de bron en/of aanbieder voor meer informatie over dit bericht. Nieuws kan veranderen, fouten of onjuistheden omvatten. Lees ook onze disclaimer en rapporteer a.u.b. berichten, reacties en/of beeld die ingaan tegen onze voorwaarden.

Klik op de onderstaande tags voor relevante berichten, indien aanwezig ...

Naam auteur en/of bewerkt door: LUMC
Fotograaf of fotobureau: : INGImages
Bron bij dit artikel: : LUMC
Wat is de URL bij deze bron?: https://www.lumc.nl/over-het-lumc/nieuws/2021/januari/kunstmatige-intelligentie-genadeklap-baarmoederhalskanker/
Originele titel: Is kunstmatige intelligentie genadeklap voor baarmoederhalskanker?
Doelgroep: Zorgprofessionals, Studenten
Datum: 2021-01-19

Relevante artikelen ...

Onderzoek naar de (kosten)effectiviteit van kniedistractie Een onderzoek naar de (kosten)effectiviteit van kniedistractie voor patiënten met knie-artrose onder de 65 jaar ontvangt 6,7 miljoen euro Kniedistrac... Wetenschap & onderwijs Tue, 13 Jul 2021, 14:41:21
Nieuw instrument voor inwendige bestraling Hulpmiddel laat bestraling baarmoederhalskanker optimaal aansluiten op patiënt Hoe geef je een patiënt met baarmoederhalskanker de best passende be... Wetenschap & onderwijs Wed, 28 Apr 2021, 08:29:57
Lezing over openheid bij incidenten De ‘Adrienne Cullen Lecture on Open Disclosure After Serious Harm’ vindt jaarlijks plaats in het UMC Utrecht Dialoog en openheid; twee termen die de ... Wetenschap & onderwijs Wed, 21 Apr 2021, 06:18:52
Meer pollen in de lucht worden geassocieerd aan meer coronabesmettingen Er was al bekend dat blootstelling aan pollen in het voorjaar het afweersysteem tegen virusinfecties in de luchtwegen vermindert Een wereldwijd onder... Wetenschap & onderwijs Tue, 09 Mar 2021, 11:10:16
Nieuw lab gericht op gezondheid, gedrag en voeding geopend Binnen het nieuwe initiatief starten acht PhD-studenten en drie postdocs Het nationale Innovation Center for Artificial Intelligence (ICAI) opent een... Wetenschap & onderwijs Fri, 12 Feb 2021, 15:49:46
Engelse subsidie voor uitrol Partner in Balans De subsidie van 2 miljoen pond (2,24 miljoen euro) komt van het National Institute for Health Research (NIHR) De online cursus Partner in Balans voor... Wetenschap & onderwijs Mon, 04 Jan 2021, 15:14:25