(advertentie)

Maar wel veel lessen geleerd die in de toekomst nog nuttig kunnen blijken

Het toedienen van plasma met antistoffen van genezen Covid-patiënten helpt niet om een ziekenhuisopname te voorkomen, althans niet wanneer het in de eerste 7 dagen van hun ziekte wordt toegediend. Ook werd het herstel niet versneld.

Dat blijkt uit de COMPILEhome studie die internist-infectioloog Bart Rijnders uitvoerde in samenwerking met 10 ziekenhuizen in Nederland en onderzoekers uit Barcelona. De resultaten verschenen deze week online als een preprint.

‘De resultaten zijn niet wat we hadden gehoopt’, erkent Rijnders. ‘Maar we hebben veel lessen geleerd die in de toekomst nog nuttig kunnen blijken. Ik denk bijvoorbeeld aan toekomstige SARS2-varianten of uitbraken met andere virale ziekteverwekkers.’

Monoklonale antilichamen
Met name over de timing en dosering van het plasma hebben de onderzoekers veel opgestoken, vertelt Rijnders. ‘Ik heb onze resultaten vergeleken met studies naar het nut van virusneutraliserende monoklonale antilichamen*, die we nu in de praktijk vaak gebruiken. Achteraf gezien hadden we in de COMPILEhome-studie de donoren nog strenger moeten selecteren en alleen donoren moeten accepteren met de allerhoogste antistoftiters. Dat zijn donoren met zeer grote hoeveelheden antistoffen in het bloed. Ook zou ik in het vervolg alleen patiënten accepteren die maximaal 5 dagen ziek zijn.’

* Monoklonale antilichamen zijn superkrachtige antistoffen die in het laboratorium worden gemaakt, maar die oorspronkelijk zijn ontdekt in het bloedplasma van een patiënt die Covid-19 had doorgemaakt.

Er leek in de COMPILEhome-studie namelijk wel een mogelijk voordeel van plasmabehandeling bij de patiënten die maximaal 5 dagen ziek waren. ‘Maar of dat echt zo is zal in andere studies moeten worden bevestigd. Wij kunnen die conclusie niet hard maken.’

Niet zinvol
De COMPILEhome-studie is een vervolg op de CONCOVID-studie, die in 2020 vlak na de uitbraak van de coronapandemie van start ging. Daaruit bleek dat toediening van anti-stoffenplasma bij opgenomen patiënten niet zinvol was omdat zij meestal al minstens een week ziek zijn. Het gros had dan zelf al antistoffen aangemaakt.

De gedachte was toen dat het plasma wellicht in een eerder stadium van ziekte moet worden toegediend om effect te hebben. En dan bij voorkeur aan patiënten die een groot risico lopen om ernstig ziek te worden. Deze patiëntengroep werd in de COMPILEhome-studie onderzocht.

Uitdaging
Het bleek een grote uitdaging om hoog risico poliklinische patiënten, dus patiënten die wel Covid hebben, maar nog thuis zijn, in de eerste 7 dagen van ziekte te bereiken en behandelen. Enerzijds komt dat doordat veel mensen zich pas laten testen als ze al een poos klachten hebben. Bovendien is, op momenten dat er veel virus circuleert in de bevolking, de wachttijd bij de teststraten langer, concludeert Rijnders.

‘Het blijft ook erg moeilijk om goed te voorspellen welke patiënten een verhoogd risico lopen op ziekenhuisopname. Dat is essentieel om de effectiviteit van een behandeling goed te onderzoeken. Hoge leeftijd is natuurlijk wel een echte risicofactor. Maar ouderen werden begin dit jaar als eerste gevaccineerd, waardoor ze voor ons onderzoek niet meer in aanmerking kwamen.’

Antistoftiters
Er is ondertussen bovendien veel veranderd op het vlak van de behandeling van Covid, wat plasmaonderzoek een andere dimensie geeft. ‘We zouden nu plasmadonoren kunnen gebruiken die enkele weken eerder een boostervaccinatie hebben gehad. Door de booster hebben ze heel hoge antistoftiters in hun plasma. Een hogere antistofdosis gebruiken, zou nu dus makkelijker zijn.’

Zo’n hoge antistofdosis werd in het recente verleden gebruikt om immuungecompromitteerde patiënten te behandelen die zelf geen antistoffen kunnen maken. Rijnders: ‘Zo’n hoge dosis leek effectief. Maar sinds enkele maanden prijzen we ons gelukkig dat we de eerder genoemde krachtige monoklonale antilichamen kunnen gebruiken. De effectiviteit daarvan is aangetoond.’

Het nadeel van de monoklonale antilichamen is echter dat het elke keer afwachten is of ze nog zullen werken tegen een nieuwe variant, legt Rijnders uit. Zo bleek bamlanivumab, het eerste monoklonale antilichaam dat in gebruik werd genomen, niet te werken tegen de alfa- en deltavariant.

En heel recent bleek uit laboratoriumonderzoek dat de deltavariant ook veel minder gevoelig is voor regdanvimab. Regdanvimab kreeg enkele weken geleden nog goedkeuring van de EMA. De Nederlandse overheid heeft dit recent ingekocht maar het zal dus mogelijk onbruikbaar zijn tegen de deltavariant.

Omicron
Over de allernieuwste variant, omicron, zijn er al gegevens die suggereren dat de monoklonale antilichamen casirivimab/imdevimab minder werkzaam kunnen zijn. ‘Als die gegevens in de praktijk worden bevestigd, en de omicronvariant verdringt de deltavariant, dan is dat een nachtmerriescenario omdat we deze antistoffen nu dagelijks gebruiken.’

Daarom blijft plasmaonderzoek nuttig, zegt Rijnders. ‘Het is de eerste bron van antistoffen die je kan gebruiken wanneer zich een nieuwe variant meldt die resistent is tegen de beschikbare monoklonale antilichamen.’ Bovendien ligt een wereldwijd voorraadtekort van monoklonale antilichamen altijd op de loer vanwege de enorm grote vraag. ‘Ik hoop heel erg dat het met de omicronvariant zal meevallen en dat we monoklonale antilichamen kunnen blijven gebruiken.’

De COMPILEhome-studie werd gedaan onder 782 patiënten. Zij waren 50 jaar of ouder, en werden poliklinisch behandeld in tien Nederlandse en 4 Spaanse ziekenhuizen. In Nederland betrof het de CoV-Early studie die mogelijk werd gemaakt door een ZONMW-subsidie. In Spanje werden patiënten in de COnVert-studie geïncludeerd in 4 ziekenhuizen in Barcelona. Gemiddeld waren patiënten 5 dagen ziek toen ze het plasma kregen toegediend. Ze werden behandeld met 200 tot 300 ml plasma van genezen COVID patiënten die bovengemiddeld veel antistoffen hadden aangemaakt.

 

Aanvullende info ...

Raadpleeg de bron en/of aanbieder voor meer informatie over dit bericht. Nieuws kan veranderen, fouten of onjuistheden omvatten. Lees ook onze disclaimer en rapporteer a.u.b. berichten, reacties en/of beeld die ingaan tegen onze voorwaarden.

Klik op de onderstaande tags voor relevante berichten, indien aanwezig ...

Naam auteur en/of bewerkt door: Erasmus MC / Joyce de Bruijn
Fotograaf of fotobureau: : INGImages
Bron bij dit artikel: : Erasmus MC
Wat is de URL bij deze bron?: https://amazingerasmusmc.nl/infectie/veel-geleerd-van-tweede-plasma-studie-resultaat-vooralsnog-teleurstellend/
Originele titel: Veel geleerd van tweede plasma-studie; resultaat vooralsnog teleurstellend
Doelgroep: Zorgprofessionals, Studenten
Datum: 2021-12-04

Relevante artikelen ...

Antilichamen met suikerlaagje die ziekteverloop voorspellen ontdekt Onze antilichamen – cruciaal in de strijd tegen het SARS-CoV-2 virus – zijn omhuld met suikers Aan het begin van de COVID-19-pandemie ontdekten onder... Wetenschap & onderwijs Tue, 03 May 2022, 12:54:20
Boostervaccinatiestudie tegen COVID-19 door UMCG Hiervoor worden 600 gezonde vrijwilligers tussen de 18 en 85 jaar oud gezocht Het UMCG start samen met TRACER een boostervaccinatiestudie met AKS-452... Wetenschap & onderwijs Tue, 05 Apr 2022, 13:51:09
Vertraagde groei embryo gelinkt aan roken voor en na de bevruchting Al voor de tiende week van de zwangerschap zagen de onderzoekers een verschil tussen rokende en niet-rokende vrouwen Embryo’s van moeders die roken v... Wetenschap & onderwijs Thu, 24 Feb 2022, 15:48:26
Antistoffen houden vrijwel geen stand tegen omikron Dat blijkt uit onderzoek van het Erasmus MC Na vaccinatie opgewekte T-cellen zijn goed in staat om de omikronvariant van het coronavirus te herkennen... Wetenschap & onderwijs Sun, 06 Feb 2022, 11:52:32
Subsidie voor studie naar zeldzame bijniertumoren Bijnierschorskanker (ACC) is een zeldzame, maar agressieve vorm van kanker De afdeling Interne Geneeskunde heeft van de Josephine Nefkens Stichting e... Wetenschap & onderwijs Thu, 23 Dec 2021, 14:10:28
Grote stap gezet door het kaf van het koren te scheiden op het gebied van hersenontwikkeling Nieuwe bevindingen hebben de hooiberg een stuk kleiner gemaakt Dat genetica meer is dan genen alleen, is al een tijd bekend. Maar hoe word je wegwijs... Wetenschap & onderwijs Tue, 19 Oct 2021, 12:16:53