In Nederland lijken tot nu toe geen grote problemen te zijn opgetreden

Het IVM roept op tot alertheid op mogelijk nadelige effecten van het toenemend voorschrijven van zwakwerkende opioïden en interventies in regio’s waar veel zwakwerkende opioïden worden voorgeschreven.

Tussen 2003 en 2018 is het gebruik van opioiden in Nederland sterk toegenomen (1). In Nederland lijken tot nu toe geen grote problemen te zijn opgetreden. In deze themarapportage beschrijven vijf indicatoren rond het voorschrijven van opioïden het voorschrijven en afleveren van opioïden.

Aantal gebruikers
In 2022 gebruikte 2,12% van de geneesmiddelgebruikers een sterkwerkend opioïde en 4,22% een zwakwerkend opioïde. Het aantal gebruikers van sterkwerkende opioïden is, na 15 jaar van groei, sinds 2019 gestabiliseerd.  Het aantal gebruikers van zwakwerkende opioïden neemt vanaf 2019 voor het tweede jaar op rij toe. In de provincies Zuid-Holland, Zeeland en Limburg steeg het aantal gebruikers het sterkst. Alertheid op nadelige effecten van het toenemend gebruik van opioïden blijft nodig. 

Therapiekeuze door huisartsen
Huisartsen kiezen bij 70,8% van de nieuwe gebruikers van sterkwerkende opioïden voor een langwerkend middel. Hiermee volgen zij de aanbevelingen uit de NHG-Standaard Pijn (2021) op. Mede gezien de beperkte regionale variatie is aandacht voor dit thema niet nodig.

Snelwerkend fentanyl
Veruit de meeste gebruikers van snelwerkend fentanyl gebruiken ook langwerkende opioïden. Toch zijn er meer dan 2.000 gebruikers voor wie dit niet geldt. Zij lopen een verhoogd risico op problematisch gebruik, zoals lichamelijke en geestelijke afhankelijkheid. Wij roepen (huis-)artsen en apothekers op alert te zijn op patiënten die snelwerkende fentanylpreparaten zonder langwerkend opioïde gebruiken.

Langdurig gebruik
Twee derde van de gebruikers van sterkwerkende opioïden krijgt voor minder dan drie maanden deze middelen voorgeschreven. Ruim 100.000 patiënten onder behandeling van de huisarts gebruikten in 2022 meer dan drie maanden opioïden. In de regio’s Zeeuws-Vlaanderen, Bergen op Zoom, Zuid-Limburg en Veendam gebruikte meer dan 40% van de gebruikers langer dan drie maanden sterkwerkende opioïden. Bij de patiënten die meer dan drie maanden een sterkwerkend opioïde gebruiken is een zorgvuldige afweging van de voor- en nadelen van het blijven gebruiken van opioïden gewenst.

Aanbevelingen
Bij het voorschrijven van langwerkende opioïden aan gebruikers van snelwerkend fentanyl is nog ruimte voor verbetering. Ook daalt het aantal langdurig gebruikers van sterkwerkende opioïden maar langzaam. Ook hier kunnen huisartsen en apothekers een belangrijke rol spelen in het evalueren en bijstellen van de behandeling. Blijvende aandacht voor het thema en monitoring zijn aangewezen om de behaalde resultaten van de Taakgroep Gepast gebruik van opioïden te behouden.

Het IVM adviseert in de regio’s met grote gebruikersaantallen, of veel langdurig gebruik projectmatige interventies om het gebruik van opioïden te verbeteren. Hiervoor zijn de materialen van de Taakgroep Gepast gebruik van Opioïden beschikbaar. U vindt de materialen via www.opiaten.nl.

Lees het rapport
Het volledige rapport kun je downloaden via de website van het IVM. Opioïden is de eerste van vier themarapportages van de Monitor Voorschrijven Huisartsen in 2023. In de maand juni verschijnt wekelijks een themarapportage.

1 GIP-databank

Bron: IVM


Tags bij dit artikel:


Artikelen met gelijksoortige tags:


Gegevens bij dit artikel:

  • Naam auteur en/of bewerkt door: IVM
  • Fotograaf of fotobureau: : INGImages
  • Bron bij dit artikel: : IVM
  • Wat is de URL bij deze bron?: Visit Website
  • Originele titel: Toename gebruik tramadol in 2022
  • Doelgroep: Zorgprofessionals
  • Datum: 12 juni 2023

 


Disclaimer bij dit artikel:
Hoewel wij ernaar streven om correcte en actuele informatie te verschaffen, kunnen wij niet garanderen dat de informatie juist is op het moment waarop deze ontvangen wordt, of dat de informatie na verloop van tijd nog steeds juist is. Informatie binnen het ZorgKrant.nl en het Zorgportaal.nl netwerk zijn niet bedoeld als een medisch advies of ter vervanging van het advies van een arts en/of BIG geregistreerde professional. Op grond van de aangeboden informatie dienen derhalve geen acties te worden ondernomen zonder voorafgaand deskundig advies.


Ongewenst of inhoudelijke vragen over dit artikel?
De meeste berichten binnen onze site zijn afkomstig van onze partners, overheid, belangenorganisaties, universiteiten en kennisorganisaties, etc. Ziet u een fout of heeft u inhoudelijke feedback? neem dan contact op met de bron van het artikel!, aangegeven onderaan ieder artikel.
Ziet u een bericht welke, ondanks onze beperkte controle, ingaat tegen onze gedragscodes, de wetgving, etc. , neem dan a.u.b. contact op met onze redactie!

Aanmelden e-mail nieuwsbrief

ZorgKrant.nl is een initiatief van de stichting Care Net Holland!