Zo’n driekwart van de ondervraagde jongeren die vapen denkt dat vapen schadelijk is voor hun gezondheid en de ontwikkeling van hun hersenen

Ondanks het verbod op de verkoop van vapes met smaakjes zoals fruit of snoep in Nederland, gebruikt de meerderheid van de jongeren die recent hebben gevapet deze producten nog steeds. Dit blijkt uit een nieuw verdiepend onderzoek van het Trimbos-instituut met cijfers uit 2025. Bijna alle ondervraagde jongeren die vapen, weten dat de verkoop van vapes met een smaakje verboden is in Nederland.

De bevindingen komen uit een nieuw rapport van de verdiepende Jongerenmonitor Tabaks- en Nicotineproducten. In dit onderzoek vulden tussen februari en maart 2025 in totaal 5.726 jongeren van 12 t/m 25 jaar een vragenlijst in over hun gebruik van tabak, vapes en snus.

Van de ondervraagde jongeren die aangaven in het voorgaande jaar elke maand te hebben gevapet blijkt dat 85% wel eens een vape met een smaakje gebruikt. Sinds 1 januari 2024 is de verkoop van deze vapes in Nederland verboden.

“Dit is zorgelijk omdat smaakjes zoals fruit of snoep vapes aantrekkelijk maken voor jongeren. Uit de eerdere rapportage weten we dat veel jongeren juist door de smaakjes beginnen met vapen of langer blijven vapen”, aldus Esther Croes, tabaksexpert bij het Trimbos-instituut.

Een derde van de vapes uit tabakswinkels of vapeshops
Jongeren komen op verschillende manieren aan vapes. Jongeren die elke maand vapeten, kopen ze vooral via vrienden of bekenden (31%), in een tabakswinkel of vapeshop (30%) of via een dealer (20%). De jongeren uit deze groep onder de 18 jaar geven vaker aan hun vapes via vrienden te krijgen, terwijl jongeren van 18 jaar en ouder vaker kopen in tabakswinkels of vapeshops.

Ondanks kennis blijft gebruik hoog
Zo’n driekwart van de ondervraagde jongeren die vapen denkt dat vapen schadelijk is voor hun gezondheid en de ontwikkeling van hun hersenen. “Ook weten bijna alle jongeren dat de verkoop van vapes met smaakjes verboden is”, aldus Esther Croes. “Toch kopen en gebruiken zoveel jongeren deze illegale vapes. Dit laat zien dat we er met alleen kennisverspreiding niet zijn. De vapes zijn aantrekkelijk door smaakjes en de vorm, de sociale druk onder jongeren is groot. We hebben een systeemaanpak nodig waarin de overheid strenge regels stelt en handhaaft, ouders betrokken zijn en het moreel besef bij de illegale verkopers doordringt dat zij giftige, ziekmakende producten verkopen. Laten we onze stinkende best doen om de jonge generaties gezond en zonder verslaving te laten opgroeien.”

Bron: Trimbos Instituut