In de Nederlandse zorg wordt volop geïnnoveerd, maar te vaak blijft excellent onderzoek hangen in het laboratorium.

De stap van wetenschappelijke ontdekking naar klinische toepassing, de daadwerkelijke verbetering van zorg, loopt nog regelmatig vast. Volgens René Kuijten is dat niet alleen een kwestie van financiering, maar van het hele systeem rond valorisatie en organisatie van innovatie.

René Kuijten is partner en hoofd van EQT Life Sciences, een Europees investeringsfonds dat zich richt op vroege fase medische innovaties. Zijn achtergrond als arts én investeerder geeft hem een uniek perspectief op de knelpunten én mogelijkheden van innovatie in de zorgsector. “Het probleem gaat niet om gebrek aan ideeën,” zegt Kuijten, “maar om het vertalen ervan naar producten en behandelingen die daadwerkelijk in de praktijk worden gebruikt.”

Durf en zorg: investeringen met een langetermijnblik

Voor veel zorginnovaties geldt dat de route van lab naar patiënt lang en onzeker is. Uit onderzoek en praktijkervaring blijkt dat bureaucratie, beperkte middelen en versnipperde financieringsmechanismen voor vertraging zorgen. René Kuijten benadrukt dat dit niet alleen een financiële kwestie is, maar een structurele. “Veel initiatieven stranden omdat de stap tussen wetenschappelijk bewijs en klinische toepassing te groot is,” zegt hij. “Dat vraagt om durfkapitaal én een omgeving die bereid is die risico’s te nemen.”

“Daarom investeren wij niet in snelle winnaars, maar in trajecten die jaren kunnen duren. Een goed voorbeeld daarvan is het kankermedicijn Olaparib, dat voortkwam uit een kleine Britse start-up. Dankzij langdurige begeleiding, strategisch advies en financiering groeide het uit tot een internationaal erkend geneesmiddel.”

In tegenstelling tot traditionele venture capital richt EQT Life Sciences zich op technologieën die nog lange ontwikkeltrajecten hebben. Deze aanpak sluit aan bij de zorglogica: echte vooruitgang vraagt tijd, betrouwbaarheid en robuuste bewijsvoering. Kuijten: “Bij zorginnovatie moet je verder kijken dan de korte termijn. Het draait om impact op de patiënt en de gezondheidsuitkomsten op lange termijn.”

Van onderzoek naar praktische toepassing

Hoewel Nederland excelleert in fundamenteel medisch onderzoek, blijft implementatie in de praktijk een zwakke schakel. “Veel briljante ideeën stranden na de publicatie,” zegt René Kuijten. “De stap naar een werkend product, dat echt bij de zorgverlener terechtkomt, is vaak te groot.” Volgens hem ontbreekt het aan een structurele aanpak waarin wetenschap systematisch wordt doorontwikkeld tot klinisch toepasbare innovaties. De uitdaging zit niet in de uitvinding zelf, maar in alles wat daarna komt: validatie, productie, regelgeving en opschaling.

Met initiatieven zoals het Oncode Institute en het Oncode-Pact, beide mede door Kuijten opgezet, probeert hij dat gat actief te dichten. “We helpen wetenschappers om hun oncologische onderzoeksresultaten sneller richting kliniek en markt te brengen, met steun vanuit zowel publieke als private hoek.”

Samenwerken met de zorgpraktijk

Wat nodig is, is niet alleen kapitaal, maar ook aansluiting bij de praktijk. René Kuijten pleit voor nauwere betrokkenheid van zorgverleners, beleidsmakers en investeerders in het hele innovatietraject. “Je hebt multidisciplinaire samenwerking nodig om iets écht tot bloei te brengen. De wetenschap levert de kennis, maar zonder input uit de praktijk weet je niet of iets werkbaar is op de werkvloer. Neem bijvoorbeeld Neuravi, een Iers bedrijf dat technologie ontwikkelde voor de behandeling van beroertes. Wij begeleidden als toezichthouder niet alleen de financiering, maar hielpen ook bij het betrekken van artsen en zorginstellingen in het ontwikkelproces.”

Beleid dat vertrouwen geeft

Volgens Kuijten blijft het succes van zorginnovatie afhankelijk van consistent beleid. Hij wijst op het ontbreken van lange lijnen in hoe Nederland zorgvernieuwing ondersteunt. “We starten pilots, zetten tijdelijke subsidies op, en bouwen instituten, maar veel daarvan zijn na drie jaar weer weg. Dat maakt het moeilijk om investeringen of doorontwikkeling vol te houden. Mijn pleidooi: stop met projectdenken en kies voor stabiele, voorspelbare ondersteuning van initiatieven die bewezen waarde leveren. Want alleen dan,” stelt hij, “kan innovatie bijdragen aan een robuust en betaalbaar zorgsysteem.

Naar een innovatieklimaat voor de zorg

Tot slot onderstreept René Kuijten dat een innovatieklimaat in de zorg niet vanzelf ontstaat. Het vraagt inzet van alle betrokkenen: van onderzoekers tot zorgprofessionals, van beleidsmakers tot investeerders. Met het Health Economics Fund richt hij zich inmiddels expliciet op zorgtechnologie die én effectief is én kosten helpt verlagen, iets wat volgens hem cruciaal is voor toekomstbestendige zorg.

“Als Nederland erin slaagt die verbinding te versterken, liggen er kansen voor zorginnovaties die niet alleen lokaal, maar wereldwijd impact kunnen hebben. En dat is volgens mij precies waar het in de zorg uiteindelijk om draait: betere resultaten voor patiënten, vandaag en morgen.”