Er was al bekend dat blootstelling aan pollen in het voorjaar het afweersysteem tegen virusinfecties in de luchtwegen vermindert

Een wereldwijd onderzoek toont aan dat meer pollen in de lucht geassocieerd is met meer coronabesmettingen. Het SARS-CoV-2-virus profiteert mogelijk van een verzwakte afweer door pollenblootstelling. Dit is niet alleen het geval bij hooikoortspatiënten, maar ook bij mensen die niet allergisch zijn. Het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC), Elkerliek ziekenhuis en Wageningen University & Research waren vanuit Nederland bij het onderzoek betrokken. De resultaten zijn 9 maart gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift PNAS.

Er was al bekend dat blootstelling aan pollen in het voorjaar het afweersysteem tegen virusinfecties in de luchtwegen vermindert. Dit is bijvoorbeeld het geval bij het verkoudheidsvirus. Dit effect doet zich zowel voor bij mensen die allergisch zijn voor pollen als mensen die niet allergisch zijn. Tijdens de uitbraak van het coronavirus viel op dat in meerdere landen de versnelling in toename van het aantal besmettingen pas begon op het moment dat de pollenconcentratie opliep. Onderzoekers vermoedden hierdoor dat ook het coronavirus zou kunnen profiteren van een verzwakt afweersysteem door pollenblootstelling. 

Wereldwijd: meer pollen, meer besmettingen
Om hierachter te komen heeft een team van 150 wetenschappers pollentellingen van 130 pollentelstations uit 31 landen, waaronder Nederland, onderzocht. Over de hele wereld was dit polleneffect aan het begin van de epidemie zichtbaar. De studie laat zien dat de besmettingscijfers opliepen na een stijging van de pollenconcentratie vier dagen eerder. De besmettingscijfers namen met gemiddeld 4 procent toe wanneer de pollenconcentratie met 100 pollen per kubieke meter stijgt. Na de invoer van een lockdown halveerde dit effect, maar bleef de versterkende invloed van pollen nog steeds zichtbaar. 

Ook in Nederland?
In Nederland was dit versterkende effect ook te zien, maar dit is na strikte statistische testen afgezwakt. Verschillende strenge statistische toetsen werden gebruikt om te onderzoeken of er een verband was tussen pollen en COVID-19. Een uitdagende analyse omdat het gaat om een grote hoeveelheid informatie en heel veel verschillende factoren die de besmettingsgraad van het coronavirus bepalen. Daarnaast stopte de data-inzameling voor deze studie na 8 april waardoor een groot deel van de voorjaars-pollenpiek in Nederland niet is meegenomen in de analyse. Mede daardoor kon het verband tussen pollen en COVID-19 niet duidelijk aangetoond worden in Nederland.

Pollen en het virus
Dat de besmettingscijfers pas oplopen na een verhoogde pollenblootstelling vier dagen eerder, is te verklaren doordat het een paar dagen duurt voordat het virus zich manifesteert en mensen zich laten testen. Dit komt overeen met eerdere studies die een incubatietijd van 4 tot 5 dagen van het coronavirus laten zien. De onderzoekers benadrukken dat de positieve correlatie tussen pollen en COVID-19 niet wordt toegeschreven aan een betere verspreiding van het virus door pollen, maar aan een verzwakte afweer door de pollen. De verspreiding van het virus wordt immers veroorzaakt door contact tussen mensen.

Vervolgonderzoek nodig
Het artikel suggereert dus dat pollenblootstelling bijdraagt aan de toename van de coronabesmettingscijfers in veel landen. Of dit ook geldt voor de Nederlandse situatie zal verder onderzocht moeten worden. Ook moet onderzocht worden of het gevonden verband oorzakelijk is. Er zijn internationale studies in de maak waarbij cellen uit de longen worden blootgesteld aan pollen en het coronavirus SARS-CoV-2. Met dit soort studies is veel beter te bepalen of blootstelling aan pollen ook daadwerkelijk het afweermechanisme van het lichaam tegen het virus verzwakt. 

Pollensituatie in Nederland
Na de korte vorstperiode liep vanaf 18 februari de elzenpollenconcentratie in Nederland snel op. Op dinsdag 23 en woensdag 24 februari registreerden het LUMC en het Elkerliek ziekenhuis een zeer hoge piek van rond de 1400 pollen per kubieke meter lucht waarna de concentratie weer snel afnam. Naast pollen van els liep tegelijkertijd ook de concentratie pollen van de Cypres-familie/Taxus en populier opvallend hoog op. Ook die concentratie daalde na een paar dagen weer. Of het verschijnen van de pollen in de lucht bijdroeg aan het weer stijgen van het aantal coronabesmettingen rond die tijd moet nog nader bekeken worden. Na een wat koelere periode loopt in de komende week de temperatuur weer op maar neemt ook de neerslagkans toe. Bij regen spoelt pollen uit de lucht. Naast aanhoudende bloei van els komen in de loop van maart geleidelijk meerdere bomen tot bloei. Vooral pollenconcentraties van berk, es en populier zullen daarbij tot relatief hoge concentraties op kunnen lopen. De uiteindelijke concentratie zal van een combinatie van factoren afhangen en is momenteel nog moeilijk te voorspellen. Elke week publiceren het LUMC op dinsdag en het Elkerliek ziekenhuis op woensdag de pollentellingen van de voorgaande week.

Testen bij klachten
De klachten van hooikoorts kunnen verward worden met de klachten van COVID-19. Meestal veroorzaakt hooikoorts geen koorts of reukverlies; dit zijn wel symptomen van COVID-19. Het advies van de overheid ‘denk je aan testen, laat je dan testen’ geldt ook nu.

Lees het hele artikel op de site van PNAS

 

Aanvullende info ...

Raadpleeg de bron en/of aanbieder voor meer informatie over dit bericht. Nieuws kan veranderen, fouten of onjuistheden omvatten. Lees ook onze disclaimer en rapporteer a.u.b. berichten, reacties en/of beeld die ingaan tegen onze voorwaarden.

Klik op de onderstaande tags voor relevante berichten, indien aanwezig ...

Naam auteur en/of bewerkt door: LUMC
Fotograaf of fotobureau: : RIVM
Bron bij dit artikel: : LUMC
Wat is de URL bij deze bron?: https://www.lumc.nl/over-het-lumc/nieuws/2021/maart/Meer-pollen-in-de-lucht-gerelateerd-aan-meer-coronabesmettingen/
Originele titel: Meer pollen in de lucht gerelateerd aan meer coronabesmettingen
Doelgroep: Zorgprofessionals, Studenten
Datum: 2021-03-09

Relevante artikelen ...

Subsidie voor groot onderzoek naar COVID-19 bij ouderen De onderzoekers benadrukken dat de COOP-studie niet alleen kennis zal opleveren over COVID-19, maar ook over andere toekomstige ziekten Een groep wet... Wetenschap & onderwijs Fri, 10 Sep 2021, 12:55:46
WHO-onderzoekers dringen aan op vervolgonderzoek naar oorsprong coronavirus Begrip van de oorsprong van een verwoestende pandemie zou een wereldwijde prioriteit moeten zijn Wacht niet te lang met vervolgonderzoek naar de oors... Wetenschap & onderwijs Wed, 25 Aug 2021, 17:32:23
Hoeveelheid vet in en tussen de spieren voorspelt kans op overlijden door corona Bij 215 Covid-patiënten hebben de onderzoekers gekeken naar de vetverdeling Mensen met meer vet in en tussen de spieren hebben een grotere kans op ov... Wetenschap & onderwijs Wed, 26 May 2021, 21:16:26
IGJ vraagt ervaringen burgers met vaccineren Sinds 4 mei is dat mogelijk via een QR-code of een link op de posters die dankzij de medewerking van de GGD’s in de wachtruimte hangen De Inspectie G... Wetenschap & onderwijs Sun, 23 May 2021, 10:54:18
Inzet van COVID-19 vaccins bij patiënten met een verzwakt immuunsysteem onderzocht Er zijn nog veel vragen over hoe de werking van vaccins geoptimaliseerd kan worden bij patienten met een verzwakt immuumsysteem Patiënten met een aan... Wetenschap & onderwijs Sun, 18 Apr 2021, 06:36:32
Subsidies voor onderzoeken naar werking COVID-19 vaccins bij kwetsbare groepen Het gaat hier om drie onderzoeken, waarbij men kijkt naar de werking van vaccins bij nierpatiënten, longtransplantatiepatiënten en patiënten met kanke... Wetenschap & onderwijs Wed, 27 Jan 2021, 12:15:43