(advertentie)

Na een jarenlange medische speurtocht hebben onderzoekers van het Radboudumc en hun Italiaanse collega’s de oorzaak gevonden van een zeldzame aandoening die verstandelijke beperkingen veroorzaakt.

Het gaat om foutjes in het Yin en Yang gen. Dit gen is betrokken bij de selectie van genen die wel of niet worden afgelezen en speelt daardoor een belangrijke rol bij verschillende processen in de cel waaronder de celdeling. Inmiddels zijn enkele tientallen patiënten met dit nieuwe syndroom opgespoord.

Het aflezen van genen in de cel is heel nauwkeurig geregeld. Transcriptiefactoren spelen hierbij een belangrijke rol. Een transcriptiefactor zorgt ervoor dat het aflezen van een gen wordt gestimuleerd of juist wordt afgeremd. Meestal doet een transcriptiefactor het één of het ander. De transcriptiefactor Yin-Yang1 (afgekort YY1) vormt hierop een uitzondering. Deze factor is betrokken bij beide vormen van regulatie.

Eerste aanwijzing
“In 2010 vonden we de eerste aanwijzingen dat YY1 een rol speelde bij het ontstaan van een verstandelijke beperking”, zegt Bert de Vries, klinisch geneticus in het Radboudumc. “Met een nieuwe techniek ontdekten we bij een driejarige jongen met een ontwikkelingsstoornis een mutatie in dit gen. Hij was toen nog de enige patiënt ter wereld bij wie die mutatie was gevonden. Als je maar één patiënt met zo’n specifieke genetische afwijking hebt, kun je niet met zekerheid vaststellen dat de mutatie ook daadwerkelijk de verstandelijke beperking en ontwikkelingsstoornis veroorzaakt.”
De Vries en collega’s onderzochten vervolgens vijfhonderd patiënten met een onbegrepen ontwikkelingsstoornis. Op die manier vonden ze hetzelfde afwijkende gen ook nog bij een vijftienjarige jongen met een verstandelijke beperking. De Vries: “Maar die twee patiënten leverden nog steeds niet genoeg bewijs op.”

Herkenbare combinatie
Dus ging De Vries, samen met zijn collega’s Anneke Vulto-van Silfhout en David Koolen van de afdeling Klinische Genetica, wereldwijd op zoek naar nog meer patiënten. Met succes. Zeven jaar later hadden ze ruim twintig patiënten verzameld, afkomstig uit meer dan tien verschillende landen.
“In deze grotere groep patiënten zagen we een terugkerende combinatie van afwijkingen,” zegt Anneke Vulto-van Silfhout, die als promovendus al bij het onderzoek betrokken was. “Naast de ontwikkelingsachterstand had de meerderheid van patiënten ook gedragsproblemen, een groeiachterstand, bepaalde gelaatskenmerken en verschillende aangeboren afwijkingen.”

Oorzaak gevonden
Om de gevolgen van de genetische afwijking op celniveau te bestuderen, werd de samenwerking gezocht met Giuseppe Testa van de Universiteit van Milaan. Uit dit onderzoek bleek dat het gemuteerde Yin-Yang gen met name de werking verstoort van genen die betrokken zijn bij speciale processen in de cel, waaronder de celdeling en het ‘toegankelijk maken’ van de DNA-structuur om genen af te kunnen lezen.

De Vries: “In hoeverre deze verstoring effect heeft op de verschillende celtypen is onderdeel van het verdere onderzoek. Een verstoring in de ontwikkeling van hersencellen levert immers weer andere klinische problemen op dan een verstoring in vaat- of botcellen. Los van dit vervolgonderzoek hebben we nu na een lange medische zoektocht de verklaring gevonden voor deze specifieke ontwikkelingsstoornis. Voor de betrokken kinderen en hun ouders is het vaak een opluchting dat we de oorzaak van de aandoening eindelijk bekend is.”

Bron: Radboudumc

 

Aanvullende info ...

Raadpleeg de bron en/of aanbieder voor meer informatie over dit bericht. Nieuws kan veranderen, fouten of onjuistheden omvatten. Lees ook onze disclaimer en rapporteer a.u.b. berichten, reacties en/of beeld die ingaan tegen onze voorwaarden.

Klik op de onderstaande tags voor relevante berichten, indien aanwezig ...

Fotograaf of fotobureau: : INGImages
Datum: 2019-07-20

Relevante artikelen ...

Subsidie voor preventie onderzoek tuberculose onder mensen met suikerziekte in Afrika Wereldwijd leeft meer dan tachtig procent van de mensen met diabetes in landen waar veel tuberculose voorkomt Het Radboudumc heeft met internationale... Wetenschap & onderwijs Tue, 16 Jul 2019, 10:08:16
Tijdens de Vierdaagse wordt er voor de wetenschap gewandeld Onderzoek Radboudumc en Radboud Universiteit tijdens de Vierdaagse De Vierdaagse is een unieke gelegenheid om onderzoek te doen naar bewegen en gezon... Wetenschap & onderwijs Mon, 08 Jul 2019, 07:31:43
Subsidie voor onderzoek naar dodelijke hersenziekte SCA1 SCA1 is een zeldzame, onbehandelbare hersenaandoening die leidt tot steeds ernstigere bewegingsproblemen en een vroege dood Onderzoekers van het Radb... Wetenschap & onderwijs Tue, 25 Jun 2019, 12:06:11
Oorzaak voor vaginale schimmelinfec­ties gevonden Bijna alle vrouwen worden wel eens lastig gevallen door een vaginale schimmelinfectie Veel vrouwen kampen met terugkerende vaginale schimmelinfecties... Wetenschap & onderwijs Thu, 13 Jun 2019, 15:06:46
Groot onderzoek naar infectieziekten overgedragen door muggen Uitbraken van (nieuwe) infectieziekten bij mens en dier komen wereldwijd steeds vaker voor Het Netherlands Centre for One Health, waar het Radboudumc... Wetenschap & onderwijs Wed, 12 Jun 2019, 09:49:05
Subsidie voor studie naar kortere behandeling van tuberculose De studie is een wereldwijd initiatief van de TB Alliance Een nieuwe studie moet uitwijzen of een kortere behandeling met een nieuwe combinatie van v... Wetenschap & onderwijs Wed, 05 Jun 2019, 19:19:55

(advertentie)